Vila Pascolo: Nebriga o nacionalnom spomeniku

vila pascolo

Vila italijanske porodice Pascolo u Banjaluci, koja je proglašena nacionalnim spomenikom BiH, potpuno je devastirana.

Zemljište oko ovog objekta je zatrpano građevinskim otpadom od nedavno završenog modernog stambeno-poslovnog objekta koji je izgrađen u neposrednoj blizini.

Tako je jedna od najljepših predratnih vila u Banjoj Luci, koja se nalazi na atraktivnoj lokaciji u centru grada, doživjela sumrak, baš kako je to prije nekoliko godina predviđala grupa banjalučkih arhitekata sa Arhitektonsko-građevinskog fakulteta, a koji su upozoravali gradske vlasti na loše posljedice izmjena Regulacionog plana “Centar-zapad”.

Gradske i republičke institucije tvrde da oni ne snosne nikakvu odgovornost za aktuelno stanje vile, niti obavezu da je zaštite.

U Ministarstvu prosvjete i kulture RS su nas za sva pitanja u vezi sa ovom temom uputili na Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, gdje tvrde da jedino vlasnik imovine ili gradska inspekcija u ovom slučaju mogu djelovati.

Međutim, u banjalučkoj Gradskoj upravi objašnjavaju da se radi o privatnom posjedu, kao i da su objekti koji su pod zaštitom, u nadležnosti republičke, a ne lokalne inspekcije.

Istorija

Projektant vile nije poznat, ali objekat spada u red luksuznih individualnih stambenih objekata sa vrtom građenim u periodu između dva svjetska rata. Nakon završetka Drugog svjetskog rata u vili nastavljaju da žive nasljednici Emerichia Pacola, dok su im ostali posjedi nacionalizovani. Od 1992. godine izvršena je djelimična promjena namjene objekta, a sve do 1999. godine tu je bilo konzularno predstavništvo. Te godine objekat je devastiran, a četiri godine kasnije i prodat.

Direktor Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa RS Slobodan Nagradić smatra da eventualnu sanaciju ili rekonstrukciju objekta treba da  uradi vlasnik, uz ocjenu da ovaj zavod u tom pogledu nema nikakvih nadležnosti.

“Uređenje ovog prostora je prvenstvena odgovornost vlasnika objekta i imovine. Iako se radi o kulturnom spomeniku, nije naša nadležnost da prostor renoviramo, jer mi smo zavod koji daje saglasnost na projekte,” objasnio je Nagradić.

On je podvukao da se u konkrentom slučaju radilo o izgradnji novog kompleksa u blizini zaštićenog objekta, te da bi jedino inspekcija mogla utvrditi da li je građevinski otpad odložen na propisnoj udaljenosti i ukoliko to nije slučaj, izdati nalog da se to ispravi.

Vilu je sagradio industrijalac Emerichio Pascolo iz ugledne porodice porijeklom iz Italije. Njegovi nasljednici su 2003. godine objekat prodali banjalučkom biznismenu Brani Jankoviću, sa kojim nismo uspjeli stupiti u kontakt. Janković je uz vilu, koja je zajedno sa zemljištem pod zaštitom kao nacionalni spomenik prve kategorije, sagradio stambeno-poslovni kompleks.

Kada je u junu 2013. godine usvojen novi regulacioni plan ovog područja, tadašnji gradonačelnik Slobodan Gavranović je kazao da će vila biti “autentično sanirana ili rekonstruisana, jer je objekat pod zaštitom”.

Grupa banjalučkih arhitekata tada je upozoravala nadležne da su građevinske intervencije oko zaštićenog objekta suprotne Zakonu o kulturnim dobrima RS, kao i Zakonu o sprovođenju odluka Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH.

“Brutalno i nepovratno, degradirano je zaštićeno područje jednog nacionalnog spomenika,” poručili su oni tada u otvorenom pismu.

vila pascolo banjaluka

dvoriste vila pascolo

vila paskolo

paskolo banjaluka

(Mondo / Foto: Vedran Ševčuk)

Brdska trka”Banjaluka 2017”

Ljubitelji automobila, adrenalina i izazova koje nudi vožnja po brdskim putevima i ove godine obilježiće stazu Krčmarice u Banjaluci.

Savanović kupuje jeftinije vozilo – staro poklanja Muzeju RS

Ministar rada i boračko-invalidske zaštite RS Milenko Savanović kupuje službeno auto, ali jeftinije nego što je prvobitno planirao. Da li zbog pisanja ATV-a ili zbog prilično uznemirene javnosti, Savanović se odlučio za skromniju varijantu.