Glukoza – najznačajniji izvor energije u organizmu
Glukoza je najznačajniji izvor energije, potreban kako za mišićni rad, tako i za sve procese u organizmu, uključujući i rad mozga.
Glukoza ulazi u krv iz probavnih organa, razgradnjom hrane uz pomoć jetre, koja osnovne sastojke hrane (masti, bjelančevine, šećere) pretvara u one organizmu potrebne i uz pomoć inzulina ulazi u ćelije.
Dr Sanja Kalamanda Ivanjak, specijalista medicinske biohemije i vlasnica Alfalab laboratorija za čitaoce portala Banjaluka.net donosi više informacija o ovoj analizi.
Ona navodi da se inzulin se stvara u gušterači, žlijezdi smještenoj iza želuca, uz dvanestopalačno crijevo.
„Podražaj za izlučivanje inzulina je povećan nivo glukoze u krvi. Diabetes mellitus (šećerna bolest; dijabetes) je hronična bolest iz grupe poremećaja metabolizma. Nastaje kada pankreas više ne luči dovoljno inzulina ili ne može da iskoristi postojeći inzulin“, kaže dr Kalamanda.
REFERENTNE VRIJEDNOSTI
3,9 do 5,8 mmol/L
Referentne vrijednosti glukoze u krvi se ne razlukuju kod muškaraca i žena,kao ni kod djece. Vrijednosti glukoze u krvi od 3,9 do 5,8 mmol/L se smatraju idealnim vrijednostima. Međutim, vrijednost glukoze do 6,1 mmol/L je do skora bila gornja vrijednost,a vrijednost preko 7,0 mmol/ L se smatralo da pacijent ima povišene vrijednosti glukoze u krvi.
Nivo glukoze u krvi pokazuje oscilacije kod svakog pojedinca koje zavise o tjelesnoj aktivnosti i vremenu proteklom od konzumiranja jela. Iz tog razloga je preporuka da se krv vadi ujutro nakon 10-12 sati noćnog gladovanja. Sasvim je normalno da nivo šećera u krvi poraste nakon jela, a ta će se vrijednost zadržati otprilike dva sata nakon uzimanja hrane ili pića. Ipak, tijelo održava vrijednosti glukoze u krvi u poprilično uskim intervalima u kojima vlada normalno odvijanje procesa u tijelu.
Ako je nivo šećera u krvi konstantno nizak ili visok, može doći do poremećaja u radu gušterače i gušterača može početi proizvoditi prevelike količine inzulina.
Oscilacije nivo glukoze su dodatno povećane kod brojnih patoloških stanja kod kojih nivo glukoze u krvi može biti povišena (hiperglikemija) ili smanjena (hipoglikemija).
Hiperglikemija je stanje povišene koncentracije glukoze u krvi,tj. Kad je nivo glukoze veći od 7,0 mmol/L natašte odnosno nivo glukoze veći od 11,0 mmol/L dva sata nakon obroka.
Ako je nivo šećera u krvi iznad 10 mmol/L, nastupa stanje hiperglikemije i glukoza prelazi u mokraću. Tada osobi pojačano rade bubrezi kako bi razrijedili krv, a javlja se žeđ i učestala potreba za mokrenjem.
Simptomi hiperglikemije:
- povećana žeđ,
- zamagljen vid,
- učestalo mokrenje,
- umor,
- suha usta,
- mučnina i povraćanje,
- bolovi u trbuhu i
- gubitak tjelesne težine.
Hipoglikemija je stanje u kojem je nivo glukoze u krvi nenormalno nizak tj. ispod 3 mmol/L . Najveći energetski potrošač glukoze u krvi je mozak, a dugotrajna glad može dovesti do poremećaja moždane funkcije.
Simptomi hipoglikemije su:
- lupanje srca,
- umor,
- glad,
- znojenje,
- blijeda koža,
- anksioznost,
- razdražljivost,
- zbunjenost,
- manjak koncentracije,
- gubitak svijesti uslijed dugotrajnog gladovanja.
Visoke temperature i nivo glukoze u krvi
Na višim temperaturama ljudi su izloženi riziku i od niske i od visoke glukoze u krvi. Metabolizam je brži po vrućem i vlažnom vremenu što može dovesti do povećane šanse za hipoglikemiju jer se apsorpcija insulina može povećati. Hipoglikemiju je teže uočiti po vrućem vremenu jer znojenje i umor, mogu biti simptomi i hipoglikemije, a ne samo vrućine.
Vrućina i umerena do velika fizička aktivnost mogu dovesti do obilnog znojenja, pa su ljudi sa dijabetesom u riziku od dehidracije, a to utiče na porast nivoa glukoze.
Prevencija dijabetesa
Dijabetes se smatra hroničnim oboljenjem. Primarna prevencija uključuje promociju zdravog načina života (smanjenje pretilosti) ,dobro uravnoteženom prehranom,smanjenjem stresa i umjerenom i redovnom fizičkom aktivnošću.
Takođe, u prevenciji se naglasak stavlja na redovne godišnje sistematske preglede. U narednom članku će biti riječi o laboratorijskoj dijagnostici dijabetesa,insulinskoj rezistenciji,OGTTu i drugim analizama koje pacijenti mogu uraditi u našoj laboratoriji.
Prepustite laboratorijske pretrage i analizu Vašeg zdravlja i zdravlja vaših najbližih timu iskusnih i pouzdanih stručnjaka u Alfalab laboratorijama.
(A.M.)
