Toplotni talasi širom svijeta, stručnjaci u šoku: “Ovo što se događa zadnjih mjesec dana…”
FOTO: Ilustracija
Ekstremne vremenske uslove već smo iskusili, ubuduće ćemo još ćešće. Veliki problem bit će nam i porast nivoa mora.
Prema podacima američke vlade, temperatura površine svjetskih okeana dosegla je rekordno visok nivo, nezabilježenu otkad postoje satelitski zapisi, što je dovelo do toplotnih talasa u morima širom svijeta.
Klimatski naučnici izjavili su kako preliminarni podaci Nacionalne uprave za okeane i atmosferu (NOAA) pokazuju da je prosječna temperatura površine okeana od početka aprila bila 21,1 Celzusov stepen, čime je nadmašila prethodni rekord od 21 stepen postavljen 2016. godine.
– Trenutna putanja izgleda kao da će premašiti sve dosadašnje rekorde – izjavio je za Gardija profesor Metju Ingland, klimatski naučnik sa Univerziteta Novi Južni Vels.
Tri godine vladavine La Ninja širom tropskog Pacifika pomoglo je u smanjenju temperatura i ublažavanju uticaja rasta emisija stakleničkih gasova. No naučnici kažu da se sad toplota podiže prema površini okeana, ukazujući na potencijalni El Ninjo uzorak u tropskom Pacifiku moguć kasnije ove godine, koji može povećati rizik od ekstremnih vremenskih uslova i novih globalnih toplotnih rekorda.
La Ninja je, inače, prirodni klimatski fenomen koji se događa u tropskom Pacifiku, karakterističan po hladnijim okeanografskim uslovima. U La Ninja uslovima, hladna voda se nakuplja u istočnom dijelu tropskog Pacifika, što dovodi do jačeg duvanja pasatnih vjetrova, koji prenose toplotu i vlagu prema Australiji i južnoj Aziji, dok su srednja i južna Amerika podložne sušnim uslovimaa. La Ninja je suprotnost drugog fenomena, El Ninja, a oba fenomena zajedno čine “El Niño-Southern Oscillation” (ENSO) ciklus.
Dr Majk MekFejden, naučnik istraživač u NOAA-i, rekao je za Gardijan da je nedavni uticaj La Ninje završio. Ovaj dugotrajni period hladnoće neko je vrijeme “prigušivao” globalnu prosječnu površinsku temperaturu, uprkos rastu stakleničkih gasova u atmosferi.
– Sad, kad je to završilo, vjerojatno vidimo signal klimatskih promjena koji dolazi glasno i jasno – rekao je.
Prema podacima NOAA-e, dosad najveći prosjeci temperatura okeana zabilježeni su u periodu El Ninja koji je trajao od 2014. do 2016. godine. Podaci su uglavnom prikupljeni satelitskim posmatranjima, ali su potvrđeni i mjerenjima s brodova i bova. Oni ne uključuju polarna područja.
U okeanima se apsorbira više od 90 posto dodatne topline uzrokovane ispuštanjem stakleničkih plinova u atmosferu zbog sagorijevanja fosilnih goriva i krčenja šuma. Lanjska studija pokazala je da se količina topline koja se nakuplja u okeanu ubrzano povećava i prodire dublje, stvarajući preduvjete za ekstremne vremenske uslove.
Globalni porast temperature mora utiče, među ostalim, i na porast razine mora, budući da topla voda ima veći volumen od hladnije, kao i zbog dodavanja vode u more zbog otapanja kopnenog leda. Srednja razina mora mogla bi, zbog globalnog porasta temperatura, do 2100. godine porasti za 50-100 centimetara.
U slučaju podizanja razine Jadranskog mora za 50 centimetara, npr. Hrvatska bi izgubila više od 100 miliona četvornih metara priobalja, gdje bi najugroženija bila naselja s niskom obalom, na ostrvima i na kopnu. Istraživanje koje je je sprovedeno, prateći podatke o razini mora na šest lokaliteta na Jadranu tokom 65 godina, ukazuju na značajan trend porasta ekstrema, tako da je za očekivati da će s daljnjim rastom razine mora poplave obalnih gradova uslijed juga biti još intenzivnije.
(A. S.)
