Prijateljski odnos s Mađarskom – rušenje deluzija i glas za Srpsku u EU i svijetu
Nije prošlo ni sedam dana otkako je ministar spoljnih poslova u Savjetu ministara BiH Elmedin Konaković poručio da Milorad Dodik i Republika Srpska nikada nisu stajali gore na međunarodnoj sceni, odnosno da BiH u posljednjih 10 godina nije stajala bolje, a takva izjava i njen autor doživjeli su šamar političke realnosti.
Istina, položaj BiH u aktuelnim međunarodnim odnosima možda i jeste prosperirao, ali upitno je da li sve zasluge u tom slučaju, bez obzira na potencijal i vjerovatno postojanje volje i racionalnosti u odnosu na prethodnike, mogu da se pripišu vještini lobiranja aktuelnog šefa diplomatije BiH Elmedina Konakovića s obzirom na kratak period trajanja mandata. Isto bi se, uzmemo li u obzir obilježja mandata, diplomatske skandale, konstantna politička nadmudrivanja i rijetke momente jedinstva mreže DKP BiH u svijetu, moglo reći i za njegu prethodnicu na tom položaju Biseru Turković.
Međutim, za Republiku Srpsku i njene predstavnike, iako je namjera prepoznata kao smirivanje udara radikalnijeg dijela bošnjačke javnosti, sporan momenat u Konakovićevom izlaganju svakako je svjesno ignorisanje njenog položaja danas i zadržavanje kontinuiteta sarajevske politike u kojoj je neprihvatanje političke realnosti u kojoj je Srpska relevantan faktor konstanta.
Da je tako potvrdila je i jučerašnja zvanična posjeta mađarske delegacije, koju je predvodio premijer ove zemlje Viktor Orban. Tokom posjete Orban se sastao s vrhom Republike Srpske, međutim fokus posjete javnosti u BiH, ali i region, ostao je na njegovom zvaničnom obraćanju, kada je poručio da Mađarska s Republikom Srpskom želi saradnju ravnopravnih partnera.
“Danas je evropska politika u odnosu na Srbe nedostojna i nefer. Pošto ste vi naši susjedi, mislimo da treba da dobijete fer tretman u evropskoj politici”, rekao je tom prilikom Orban i dodao da Mađari razumiju bitke koje Republika Srpska vodi unutar BiH.
Ovakve poruke koje su iz Banjaluke juče poslate mogu se smatrati velikom diplomatskom pobjedom Srpske i njenih predstavnika, uprkos zavisnom položaju i mogućnosti djelovanja samo unutar dominantnog, a po interese Srpske ne uvijek povoljnog narativa DKP mreže BiH. Pored diplomatskog, prijateljski odnos s članicom EU važno je posmatrati i kroz ekonomski potencijal koji iz njega može da proistekne.
Da je, u pogledu međunarodnih odnosa, uvijek dobro imati saveznike koji mogu da budu ambasadori interesima Republike Srpske na mjestima do kojih ona ne možete doprijeti, smatra politički analitičar Vojislav Savić.
“Mađarska, kao članica EU i NATO saveza, može da bude od pomoći u slučaju kada na dnevnom redu bude stanje u BiH ili BiH kao takva, da se čuje glas koji će biti uravnotežen i uzeti sve strane u obzir. Možda će neko prema tome nastupiti potcjenjivački, ali to ima svoju svrhu i smisao i može da bude od koristi”, kazao je Vojislav Savić za Banjaluka.net.
Deluzije o Srpskoj u diplomatskim krugovima
Savić smatra da je u ključu svog evroskepcitizma Orban razumio i odnos koji EU ima prema Republici Srpskoj, kao dijelu BiH, te da je svjestan koliko deluzija postoji u diplomatskim krugovima kada je ovaj prostor na dnevnom redu.
“Sam Orban je zagovornik politike revidiranja odnosa unutar EU i značajan dio njegovog političkog programa zasnovan je na odnosu prema Evropskoj uniji i njenim politikama, smatrajući kako je Mađarska često oštećena kada je u pitanju usklađivanje politika i strategija koje sprovodi Brisel. Tako da je u ključu tog evroskepticizma razumio i odnos koji EU ima prema Republici Srpskoj, kao dijelu BiH, te da je svjestan koliko deluzija postoji u diplomatskim krugovima kada je ovaj prostor na dnevnom redu. U duhu dobre dosadašnje saradnje i partnerstva koje Orban gaji sa Beogradom, i Banjaluka je došla na istu ravan kada su u pitanju međusobni odnosi. Mađarska pokušava da se nametne kao regionalni igrač i zbog toga joj trebaju saveznici na svim stranama. Naše je da nađemo svoj interes u tome i da se saradnja produbi”, istakao je Savić.
Prije svega, smatra Savić, osnovna korist takvog odnosa treba da bude ekonomska, to jeste da se učine koraci ka povezivanju i otvaranju tržišta gdje obje strane mogu da profitiraju.
Evroskepticizam – korijen prijateljstva Srpske i Mađarske
Komentarišući korijene prijateljskih povezivanja i početke približavanja politika Mađarske i Srpske, Savić ističe da je takva veza posljedica dugoročnih procesa koji traju u Evropi i unutar EU, a koji se ogedaju u širenju evroskeptičnih ideja i jačanju suverenističkih političara.
“Prije 15-20 godina evroskepticizam je bio nezamisliva i veoma rijetka pojava, koja je počivala uglavnom u zemljama koje su imale loša iskustva sa zapadnim zemljama, prvenstveno srpskim. U međuvremenu, pogoršavanje političkih odnosa, ekonomske krize i generalno preslagivanje u globalnim okvirima doveli su do širenja evroskeptičnih ideja i jačanja suverenističkih političara, kakav je i Orban. U takvim okolnostima, stvaraju se partnerstva i savezi koji nisu dirigovani direktno iz Brisela i Vašingtona, i ovo nije izolovan slučaj. Zemlje zapadnog Balkana godinama pokušavaju bezuspješno da pridobiju naklonost Brisela, a sa druge strane imamo konstantne ucjene i neku vrstu odbacivanja. Tako da je postepeno došlo do situacije da ispružena ruka jednom mora da se spusti i da se grade odnosi tamo gdje postoji obostrani interes”, smatra Savić.
(Nevena Stanojević/Banjaluka.net)
Minić: Slobodarski narod se ne nervira što nema dogovora o imenu novog visokog predstavnika
Selak u Neumu: Zakone u našoj zemlji mogu donositi samo parlamenti – to je uslov vladavine prava
