Zašto Amerikanci masovno prelaze u pravoslavlje?
“Sve se mijenja. Protestantske crkve se mijenjaju. Katolička crkva se menja. Kultura se mijenja. Ljudi žele nešto što je istorijsko i što se neće mijenjati. Žele nešto što je stabilno i čvrsto…” Tako su pronašli Pravoslavnu crkvu.
Ben Kristenson je odrastao kao anglikanac – išao u crkvu svake nedjelje, pohađao vjersku školu i hrišćanski kamp svakog ljeta. Ali Kristenson, koji ima 27 godina i živi u Ferfaksu, u Virdžiniji, uvijek je žudio za tradicionalnijom vjerom.
“Teška stvar u vezi sa odrastanjem u mojoj crkvi bila je ta što je provedeno mnogo promjena čak i tokom mog života”, navodi on i dodaje da je shvatio kako nema načina da se te promjene zaustave.
Kristenson je posmatrao kako u crkvi tradicije padaju u zaborav: hor u mantijama zamijenjen je „bendom za bogosluženja“, granice po pitanju rukopolaganja žena su postajale sve manje jasne, a dugogodišnji stavovi o LGBT pitanjima su promijenjeni.
„Sve te stvari su, u suštini, postajale fleksibilne, što mi je dalo osjećaj da su i teološke obaveze na neki način fleksibilne”, kaže on.
Osjećaj kontinuiteta
Zbog svega toga je Ben počeo da istražuje druge denominacije tokom studija i na kraju se odlučio za možda najtradicionalniju od svih: pravoslavno hrišćanstvo. Sa 25 godina, 2022, prešao je u pravoslavlje.
„Čini mi se da glavne denominacije gube ljude u velikom broju”, ističe Ben. „Ako ste ozbiljni u vezi s tim da budete hrišćanin danas, kada to ne podrazumeva bilo kakav društveni status, i ako želite nešto što ima težinu, pravoslavlje postaje mnogo prijemčivije nego što je ranije bilo.”
Kristenson, koji se inače bavi organizacijom finansijskih donacija za NVO, redovno ide u pravoslavnu crkvu Svete Marije u Fols Čerču, u Virdžiniji.
Konverzija na pravoslavlje za njega znači da sada mora često ići na ispovijest, čitati propisane molitve i pridržavati se strogog posta, ponekad i duže od 40 dana. Nedeljna bogosluženja su takođe veoma ritualizovana i strukturirana i mogu trajati čak do dva sata.
Ali on navodi da mu veliko ohrabrenje pruža 2.000 godina duga tradicija: „Postoji osećaj strukture, kontinuiteta (…) Sve je isto. Nije se promijenilo, niti će se promijeniti.”
„Mislim da ima mnogo protestanata koji žele tradicionalniju, čvršću, istoričniju vjeru, i mislim da je to posebno logično za mlade ljude, jer se toliko toga u našim životima brzo mijenja.”
Feminizacija hrišćanstva
Kristensonova priča nije puka anegdota i slučajnost. Kako sve više i više protestantskih crkava ističe LGBT zastave i transparente za Black Lives Matter ispred svojih kapija, mladi ljudi se sve više okreću tradicionalnijim oblicima religije i bogosluženja.
Istraživanje pravoslavnih crkava širom SAD pokazalo je da su parohije zabilježile uvećanje broja ljudi koji su promijenili vjeru i prešli u pravoslavlje za 78 odsto u 2022. godini, ako se poredi sa nivoima prije pandemije 2019. godine. I dok su ranije muškarci i žene konvertovali u otprilike jednakom broju, od 2020. godine značajno je veći broj muškaraca.
Otac Josija Trenham je paroh pravoslavne crkve Svetog Andreja u Riversajdu, Kalifornija, već skoro tri decenije – i primetio je nagli porast interesovanja za pravoslavlje: „U posljednje četiri do pet godina primetan je ogroman porast, koji, uzgred, ne pokazuje nikakve znake opadanja. To se dešava u ogromnom broju na raznim mjestima širom zemlje.”
Crkva oca Trenhama ima oko 1.000 aktivnih parohijana. Iako su obraćeni u njegovoj parohiji ranije bili uglavnom podjednako muškaraci i žene, on se slaže da većina pravoslavnih crkava danas dobija mnogo više muškaraca.
„Feminizacija nepravoslavnih vidova hrišćanstva u Americi je u punom jeku već decenijama”, objasnio je Trenham.
On ukazuje na činjenicu da je ogromna većina posjetilaca u najvećem broju hrišćanskih crkava danas ženskog pola, te da su mnoge službe shodno tome ispunjene emotivnim pesmama, njihanjem, podignutim rukama i očima zatvorenim u ekstazi.
„Muškarcima je mnogo manje blisko (takvo okruženje), i oni su pokazali svoje nezadovoljstvo nedolaskom na bogosluženja, i to je razlog zašto su tamo manjina”, navodi sveštenik i dodaje: „Naši oblici bogosluženja su veoma tradicionalni i veoma muški.”
Drevno pravoslavlje
„Feminizovano” bogosluženje je upravo ono što je natjeralo Iliju Vi Sita, sedamnaestogodišnjaka iz Toronta, da istražuje pravoslavlje. „Hrišćanstvo u Severnoj Americi postalo je ekstremno emotivno”, kaže Vi Sit, koji je odrastao kao evangelista. „Idući na evangelistička bogosluženja, primjetio sam da su bila poput emotivno vođenih rok koncerata, sa sve podizanjem ruku.”
Ovaj srednjoškolac kaže da je privučen pravoslavlju jer je ono tradicionalnije i muževnije. Posebno cijeni izazov i disciplinu koja je potrebna da bi se pridržavao istrajne molitve i posta.
„Stvar koja mi se zaista dopala u vezi sa pravoslavljem je koliko je ono statično i koliko je čvrsto”, navodi Vi Sit. „Obično više volim nešto što je tradicionalnije i što zaista donosi taj drevni osećaj.”
On pohađa časove katihizisa i planira da se zvanično obrati u novoj godini – prije nego što završi srednju školu. Njegov otac, imigrant sa Filipina, u početku je bio „rezervisan“ po ovom pitanju, ali ga sada podržava i vozi ga 25 minuta svake nedjelje kako bi mogao da prisustvuje pravoslavnoj liturgiji u crkvi Svetog Đorđa.
„Savremeno hrišćanstvo postalo je veoma olakšano”, smatra Vi Sit. „Ljudi idu u crkvu nedeljom, otpjevaju nekoliko pesama, slušaju jednočasovnu propovijed koja više liči na motivacioni govor , a onda idu kući i nastavljaju svoj uobičajeni život.”
Zakari Porku (36), je veroučitelj u Trenhamovoj crkvi. On kaže da trenutno više od 100 ljudi pohađa časove, čekajući krštenje i da uvek postoji „mala grupa mladih muškaraca” među njima.
Posljednjih godina internet vidi kao glavni pokretač procesa: „Internet pravoslavlje je prepoznat fenomen. (…) Često nam dolaze ljudi koji kažu: ‘Bio sam na internetu, raspravljao se sa ljudima, otkrio pravoslavlje, pa sam pronašao vašu crkvu.’”
Porku, profesor teologije koji je prešao u pravoslavlje sa 24 godine, razume zašto je njegova vjera privlačna mladim muškarcima: „Pravoslavlje je poziv na avanturu, jer traži od vas da postite, da se molite, da radite sve te fizičke stvari, da krenete na put samopoboljšanja koji, po mom mišljenju, može biti predstavljen u veoma muškoj i privlačnoj dimenziji.”
Reči u slikama
Psiholog i pisac Džordan Piterson, koji je stekao ogroman broj sljedbenika među mladim muškarcima, navodi da je primjetio sve veći broj dječaka iz generacije Zet, poput Ilije, koji se okreću pravoslavlju – djelimično, kako smatra, zato što tradicija čini vjeru neupitnom.
„Za razliku od protestantske službe, koja je mnogo više zavisi od samog propovednika, pravoslavnu službu ne možete kritikovati. To je kao da odete na balet i kažete: ‘Šta se ovdje dešava?’ Pa, to je glupo pitanje”, dodaje Piterson.
„(Balet je), na neki način, isto što i pravoslavno bogosluženje. To je ritualizovano. To je ples. I nije stvar samo u riječima. Riječi su prisutne i u arhitekturi, u slikama, u istoriji. I vi učestvujete u tome.”
Bejli Malins (26) odrastao je kao baptista u Južnoj Karolini. Počeo je da razmatra religijske teme u srednjoj školi i na fakultetu – kada je primjetio da su mnoge glavne denominacije „preuzete od strane politike”, i da se razdvajaju na konzervativne i liberalne grane, skrećući pažnju na kulturne rasprave kao što su pitanja vezana za LGBT.
Kurs o religiji sa profesorom koji je bio pravoslavni hrišćanin inspirisao ga je da sa 21 godinom prisustvuje svojoj prvoj liturgiji. Dvije godine kasnije prešao je u pravoslavlje.
„Želio sam da budem negdje gdje je stabilno i gde se ništa neće mijenjati,” kaže Bejli. „Djelovalo je veoma drevno, i to nisam doživio na bilo kom drugom mjestu.”
On sada živi u Aleksandriji, u Tenesiju i kaže da sve više mladih muškaraca pronalazi pravoslavlje jer je sama religija, u suštini, muška. „Moglo bi se reći da je sâmo pravoslavlje muževnije, posebno u poređenju sa feminizovanijim oblicima hrišćanstva koji danas postoje, gdje je akcenat na emotivnom iskustvu, dobrom osjećanju i fokusiranju na sebe.“
„Pravoslavlje nije o nama, ono je o Bogu, i mislim da mladi ljudi danas to intuitivno osjećaju. Prosto znamo kada nam neko ‘povlađuje’.”
On ide u pravoslavnu crkvu Svetog Petra, koja je, kako kaže, uglavnom puna mladih preobraćenika kao što je on, koji takođe žele da iskuse osjećaj stabilnosti u haotičnom svijetu. „Sve se mijenja. Protestantske crkve se mijenjaju. Katolička crkva se mijenja. Kultura se mijenja. Vlada se mijenja.”
„Ljudi žele nešto što je istorijsko i što se neće mijenjati. Žele nešto što je stabilno i čvrsto, a ne izgrađeno na pjesku.”
(Njujork post)
Otkriven narko-tunel ispod granice SAD i Meksika: Zaplijenjena tona kokaina VIDEO
