Ana Ćosović, dirigent – Muzika za neustrašive
FOTO: USTUPLJENA FOTOGRAFIJA
Ana Ćosović je ime koje se izdvaja na umjetničkoj muzičkoj sceni, kako u Srbiji, tako i u inostranstvu.
Rođena u Loznici, ova talentovana dirigentkinja već je stekla izuzetnu karijeru, koja obuhvata kako horsko, tako i orkestarsko dirigovanje.
Ana je usavršavala svoje vještine pod vođstvom priznatih muzičara, a jedan od najvećih mentora bila joj je Darinka Matić Marović, koju je i naslijedila na čelu Akademskog hora “Obilić”. Sa ovim ansamblom 2023. osvojila je prvu nagradu u kategoriji akademskih horova na Festivalu pravoslavne duhovne muzike u Hajnovki, u Poljskoj, kada je i proglašena za najboljeg dirigenta festivala u svim kategorijama.
Osim što je odnedavno doktor umjetnosti, ona je i predavač na Fakultetu za obrazovanje učitelja i vaspitača Univerziteta u Beogradu, prenoseći svoje bogato iskustvo i ljubav prema muzici budućim generacijama.
U Banjaluci diriguje Gudačkim orkestrom NPRS-a 17. marta na koncertu “Serenada za…naustrašive”.
U intervjuu za portal Banjaluka.net Ana Ćosović upoznaje nas sa detaljima Pergolezijeve kompozicije Stabat mater, priča o učenju od čuvene profesorke Darinke Matić Marović, radu sa Horom “Obilić”, saradnji sa brojnim evropskim orkestrima…
U Banjaluci dirigujete 17. marta na koncertu “Serenada za… neustrašive”, na kom će biti izvedena dva muzička djela: Portret jelena za gudački orkestar, Brune Kordića i kompozicija Stabat Mater, Đ. Batiste Pergolezija. Kako gledate na ovakav koncept koncerta?
ĆOSOVIĆ: Repertoar predstojećeg koncerta čine dva dela čiji su datumi nastanka udaljeni gotovo tri veka i kontrastiraju u mnogim aspektima. Razdvaja ih različit stil, struktura, izvođački sastav kao i opšta atmosfera i karakter dela, ali ih u isto vreme povezuju jedna tema- smrt. Dva kompozitora ovoj temi prilaze na dva načina, koristeći se potpuno različitim sredstvima, ali je prikazuju snažno i autentično. Neustrašivost u ovoj „Serenadi“ odnosi se upravo na hrabrost kompozitora da pristupe fenomenu smrti i uhvate se u koštac sa jednim od najvećih ljudskih strahova.
FOTO: USTUPLJENA FOTOGRAFIJA
Na latinski tekst iz 13. vijeka Stabat Mater, Pergolezi 1736. stvara jedno od najslavnijih svjetskih djela umjetničke muzike. Vi ste se ovom kompozicijom bavili i svom doktorskom radu. Kakva raspoloženja oslikava ova kompozicija u odnosu na veoma formalni tekst?
ĆOSOVIĆ: Veliki deo istraživanja koje sam sprovela u okviru realizacije doktorskog umetničkog projekta bio je baziran na poetskim tekstu katoličke srednjovekovne himne Stabat Mater. Polazeći od pretpostavke da je postojanje poetskog teksta kompozitoru snažan oslonac pri stvaranju vokalno-instrumentalnog dela, podrobna analiza njegovog sadržaja i strukture trebalo bi da bude polazna tačka u ostvarivanju autentične interpretacije. Ova analiza pokazala je da tekst himne Stabat Mater, pored formalnog karaktera i u biti liturgijske funkcije sadrži i dodatni unuverzalan kvalitet koji se ispoljava kroz jednu od najbolnijih tema u istoriji čovečanstva, a to je smrt deteta. Ova tema, nažalost, aktuelizovala se i u Srbiji u tragedijama u maju 2023. godine, što je i bio direktan povod za moje interesovanje za ovaj tekst i kompozicije zasnovane na njemu. Pergolezi kroz 12 stavova, svojim specifičnim stilom uspeva da vrlo plastično prikaže Bogorodičinu patnju za razapetim Hristom i da kod slušalaca i izvođača probudi iskrenu emociju i empatiju.
Ovom prilikom biće izvedeno i djelo mladog kompozitora Brune Kordića, Portret jelena za gudački orkestar. Kordić je student druge godine kompozicije. Kroz dva stava „Portret jelena“ reflektuje surovost života na zemlji… Kako vidite njegov rad kroz ovo muzičko djelo?
ĆOSOVIĆ: Kompozitor Bruno Kordić u autorskoj reči u partituri objašnjava da kompozicija inspirisana slikom savremenog autora Rendija Ortiza oslikava životni put životinjske jedinke od rođenja do smrti, reflektujući surovost života, njegovu krhkost i kratkotrajnost, istovremeno slaveći lepotu i prolaznost postojanja. I zaista, mladi kompozitor vrlo uspešno sprovodi svoju ideju kroz dvostavačnu kompoziciju zasnovanu na smenjivanju kontrastnuh odseka. On jako dobro vlada kompozicionim tehnikama i piše vešto za gudački ansambl, ne plašeći se da uistinu slavi lepotu postojanja „lepom“ muzikom.
Od 2015. godine radili ste kao asistent prof. emeritusa Darinke Matić Marović u Akademskom horu “Obilić”, a nakon njene smrti nastavili ste samostalno da vodite ansambl. Kako je bilo raditi sa čuvenom profesorkom Matić Marović, koja je često bila i u Banjaluci, dala je izuzetan doprinos ovdašnjoj umjetničkoj sceni i obrazovanju mladih umjetnika?
ĆOSOVIĆ: Daru Matić Marović upoznala sam još kao student pevajući u Akademskom horu Colegium Musicum, a kasnije nakon završenih studija nastavila sam saradnju sa njom. To je bila osoba koja je posedovala neverovatnu harizmu, specifičnu muzikalnosti i ogromnu količinu pokretačke energije. Ono što je meni prva asocijacija na nju je jedan perfekcionizam u radu i davanje bez ikakve zadrške koje je uvek dovodilo do izuzetno visokih rezultata u radu. Takav stav prenosila je i na svoje asistente, ali i na pevače u ansamblima. Uradila je mnogo neverovatnih stvari u svojoj bogatoj karijeri, ali ono čemu se ja najviše divim jeste njen rad sa amaterima, koji je dovodio do rezultata koji su prevazilazili i postignuća vrhunski profesionalnih ansambala. To je nešto na šta se ugledam i čemu težim kroz rad sa Horom „Obilić“.
FOTO: USTUPLJENA FOTOGRAFIJA
Pobijedili ste na Festivalu pravoslavne duhovne muzike u Hajnovki 2023. godine. Kako ste doživjeli priznanje kao najbolji dirigent festivala?
ĆOSOVIĆ: Svakako mi je imponovala nagrada za najboljeg dirigenta festivala, ali prva nagrada Hora ,,Obilić“ predstavljala je za mene možda i važnije priznanje. Dirigent kroz rad sa ansamblom gradi svoj umetnički identitet i na neki način se predstavlja kroz njega. Dirigent bez ansambla ne postoji. Hor ,, Obilić“ neguje žanrovski i stilski širok repertoar, a pravoslavnoj duhovnoj muzici posvećujemo značajnu pažnju, tako da je nagrada obradovala i pevače i mene.
FOTO: USTUPLJENA FOTOGRAFIJA
Nastupali ste i sa više evropskih orkestara poput Simfonijskog orkestra Radio Rumunije, Litvanskog državnog orkestra, Čeških virtuoza i Atinske filharmonije. Kako opisujete ta iskustva i šta ste naučili od svih njih?
ĆOSOVIĆ: Svaki orkestar ima svoje specifičnosti. Različite boje, načine sviranja, različite načine rada… Dirigent bi trebalo da bude fleksibilan i prigodljiv, da osluškuje muzičare i orkestar i pokušava da da ali i da primi nešto u toj interakciji. Ono što se po mom iskustvu pokazalo kao nešto na šta svi ansambli, kako orkestarski tako i horski, reaguju identično jeste iskren, otvoren pristup, bez zadrške i otklona.
Piše: Marina Majkić Miletić
Oznake: ana ćosović
