Stanovništvo Srpske na putu izumiranja: Nedostaje nam 7.000 novorođenčadi godišnje
Nedovoljno rađanje djece i starenje stanovništva u budućnosti će postati glavni ograničavajući faktor sveukupnog razvoja Srpske, upozoravaju demografi.
Posebno zabrinjavajućom smatraju činjenicu da nam, kako bi natalitet napokon premašio mortalitet, na godišnjem nivou nedostaje čak 7.000 novorođene djece. Bez toga, i dalje ćemo se suočavati sa daleko većim brojem umrlih od broja djece koja dolaze na svijet, odnosno negativnim prirodnim priraštajem u sve i jednoj lokalnoj zajednici, osim u Banjaluci.
S druge strane, indeks starenja nam je gotovo dvostruko veći od optimalnog, dok koeficijent starosti pokazuje nepovoljan odnos učešća u ukupnoj populaciji starijih od 65 i onih ispod 14 godina.
Rezultati popisa pokazali su, naime, da u Srpskoj ovih prvih ima 203. 914, a drugih 173.690 ili skoro 15 odsto manje.
Demograf Stevo Pašalić kaže da pomenute statistike ukazuju na to da je u RS na snazi proces izumiranja stanovništva, odnosno da smo tip društva duboke starosti.
– Optimalni indeks starenja je 0,6, a kod nas 1,17. S druge strane, mlađi od 14 godina u ukupnom broju stanovnika učestvuju sa 14,14, a stariji od 65 godina sa 16,59 odsto. Negativni trendovi u ovoj oblasti vremenom će postati kočnica broj jedan ukupnom razvoju društva – ističe Pašalić.
Podsjeća i na činjenicu da u RS prosječan broj rođene djece po ženi iznosi 1,18, dok je svjetski standard 2,1.
– Lane je u Srpskoj rođeno 9.357 djece, a umrlo 15.049 osoba. Na godišnjem nivou treba nam oko 16.000 novorođenih, da bismo imali pozitivan prirodni priraštaj – kaže Pašalić.
Upozorava da nam se, bez ozbiljnih mjera populacione politike, ne piše dobro.
– Ovdje prvenstveno mislim na nefinansijsku mjeru populacione edukacije za mlade, čiji bi cilj bio stvaranje svijesti o značaju povećanog rađanja. Među finansijskim mjerama svakako su direktna materijalna davanja. Međutim, ove mjere su manje efektne, tako da njihovom primjenom ne možemo da očekujemo neki značajniji bebi – bum u RS. Iako je od opšteg nacionalnog interesa, u siromašnim zemljama populaciona politika, nažalost, nikad nije imala prioritet nad socijalnom – kaže Pašalić.
Iz Ministarstva porodice, omladine i sporta RS saopštili su da svaka majka koja rodi treće dijete dobije jednokratnu naknadu od 600, a ona koja rodi četvrto 450 KM.
– Tu je i projekat subvencionisanja kamatne stope na stambene kredite za mlade bračne parove. U okviru projekta stambenog zbrinjavanja porodica sa petoro i više djece, u 29 opština RS zbrinuto je 95 porodica sa preko 500 djece. Doprinos dajemo i edukativnim sadržajima, te drugim nematerijalanim mjerama populacione politike, koje su usmjerene na podizanje svijesti o važnosti rađanja – rekli su u ovom ministarstvu.
Ohrabriti roditelje
U Udruženju porodica sa četvoro i više djece RS kažu da ćemo tonuti u demografsku recesiju sve dok budu izostajale mjere kojima bi bilo stimulisano veće rađanje.
– Ovdje prvenstveno mislim da uvođenje penzija za majke sa više djece, rješavanje njihovog stambenog pitanja, besplatne studije za djecu. Bez toga, mladi će se sve teže odlučivati na brak, a roditelji na proširenje porodice, jer su svjesni da ne mogu da računaju ni na kakvu pomoć – kaže predsjednik ovog udruženja Jovan Radovanović.
(EuroBlic)
Detalji akcije ”Kandidat”: Uhapšeni članovi komisije, među njima i Miloš Radonjić
