Žena u Rumuniji godinama držala vrata komadom jantara vrijednim milion evra
Foto: Buzău County Museum
Izreka kaže da je nečije smeće drugome blago, a komad “stijene” koji je decenijama služio kao podupirač za vrata u Rumuniji pokazao se kao pravo blago prema svim mjerilima. Jedna žena pronašla je kamen težak 3,5 kilograma u koritu potoka, donijela ga kući i godinama ga koristila da pridrži vrata, nesvjesna da se radi o jednom od najvećih komada jantara na svijetu, čija se vrijednost procjenjuje na oko milion evra, piše Science Alert.
Skromni početak velikog otkrića
Starija žena koja je pronašla ovu gromadu rumanita – posebne vrste jantara cijenjene zbog dubokih crvenkastih nijansi – živjela je u selu Colti, u blizini rijeke Buzău, području poznatom po nalazištima jantara još od dvadesetih godina prošlog vijeka. Komad je obavljao toliko skromnu funkciju podupirača da ga, prema izvještajima, nisu primijetili ni kradljivci nakita koji su jednom prilikom provalili u njenu kuću.
Od držača vrata do nacionalnog blaga
Nakon što je žena preminula 1991. godine, rođak koji je naslijedio kuću posumnjao je da bi neobični podupirač mogao biti nešto više od običnog kamena. Saznavši o čemu je riječ, prodao je jantar rumunskoj državi. Stručnjaci iz Povijesnog muzeja u Krakovu u Poljskoj procijenili su da je jantar star između 38 i 70 miliona godina.
“Njegovo otkriće predstavlja veliku važnost kako na naučnom, tako i na muzejskom nivou”, izjavio je Daniel Costache, direktor Županijskog muzeja Buzău. Gromada je klasifikovana kao nacionalno blago Rumunije te je od 2022. godine izložena u muzeju u okrugu Buzău, gdje je i pronađena.
Jantar kao prozor u prošlost
Ovaj slučaj podsjeća na priču čovjeka iz Mičigana koji je decenijama koristio kamen kao podupirač, da bi se na kraju ispostavilo da se radi o meteoritu vrijednom 100.000 dolara.
Jantar je fosilizovana smola drveća stara milionima godina koja često u sebi zarobi i savršeno očuva drevne kukce i biljke, pružajući naučnicima neprocjenjiv uvid u pradavne ekosisteme. Smola drveća djeluje kao ljepljiva zamka, čuvajući nevjerovatno netaknute primjerke beskičmenjaka koje možemo proučavati milionima godina kasnije.
Drevni svjetovi sačuvani u smoli
Nevjerovatna otkrića jantara zabilježena su širom svijeta. U Ekvadoru je nedavno pronađen 112 miliona godina star jantar koji je sačuvao najmanje pet redova kukaca, uključujući muve, ose i vodenog moljca, pa čak i fragment paukove mreže. Godine 2024. naučnici su prvi put otkrili jantar i na Zapadnom Antarktiku, fosilizovanu “krv” drevnih četinara starih između 83 i 92 miliona godina.
To otkriće, uz fosile korijenja i peluda, pruža neke od najboljih dokaza da je močvarna prašuma postojala blizu Južnog pola. “Naš je cilj sada saznati više o šumskom ekosistemu – da li je izgorio, možemo li pronaći tragove života uključene u jantar”, rekao je morski geolog Johann Klages s Instituta Alfred Wegener u Njemačkoj. “Ovo otkriće omogućuje putovanje u prošlost na još jedan izravniji način”, prenosi Index.
