CIK podsjetio na pravila: Ko ne može na kandidatske liste za izbore 2026. godine?
Foto: Srna
Dok političke partije privode kraju pripreme za predstojeće Opšte izbore, Centralna izborna komisija BiH provjerava da li prijavljeni politički subjekti ispunjavaju uslove za ovjeru učešća u izbornom procesu.
Istovremeno, CIK je objavio i dokumentaciju koju će morati da potpišu svi kandidati, čime je još jednom podsjećeno na zakonska ograničenja kada je riječ o kandidovanju za javne funkcije.
Iako će se na biračkim listićima naći veliki broj imena, određene kategorije građana ne mogu učestvovati u izbornoj trci dok obavljaju funkcije koje zakon smatra nespojivim sa kandidaturom.
Funkcije nespojive sa kandidaturom
Izborni propisi predviđaju da kandidati ne mogu biti nosioci pojedinih pravosudnih, bezbjednosnih i državnih funkcija. Među njima su sudije, tužioci, pravobranioci, ombudsmeni, notari, policijski službenici, državni službenici, pripadnici Oružanih snaga BiH, zaposleni u Obavještajno-bezbjednosnoj agenciji BiH, kao i diplomatski predstavnici sa diplomatskim statusom.
Ograničenje se odnosi i na guvernera i viceguvernere Centralne banke BiH, te generalnog revizora i njegovog zamjenika.
Prilikom podnošenja kandidature svaki kandidat mora potvrditi da se ne nalazi na nekoj od funkcija koje zakon navodi kao prepreku za kandidovanje.
Postoji li mogućnost kandidovanja?
Zakon ipak ostavlja mogućnost da se određena lica kandiduju ukoliko prethodno regulišu svoj status.
To praktično znači da prije kandidovanja moraju podnijeti ostavku ili postupiti na način koji predviđaju posebni zakoni kojima je uređena njihova služba ili funkcija.
Takve osobe obavezne su Centralnoj izbornoj komisiji dostaviti odgovarajuće dokaze da su ispunile zakonske uslove za ulazak u izbornu trku.
Ko nema pravo kandidature bez izuzetka?
Pored funkcija koje su nespojive sa kandidaturom, Izborni zakon definiše i kategorije lica kojima kandidovanje nije dozvoljeno.
Među njima su osobe pravosnažno osuđene za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine, kao i lica koja se u vrijeme izbora nalaze na izdržavanju zatvorske kazne.
Ključni datumi izbornog procesa
Predaja kandidatskih lista počinje 24. juna, dok je krajnji rok za njihovo dostavljanje 6. jula.
Nakon provjera i ovjere lista slijedi postupak prijavljivanja kandidata za kompenzacione mandate, a konačne kandidatske liste trebalo bi da budu objavljene najkasnije do 20. avgusta.
Građani BiH na birališta izlaze 4. oktobra, kada će birati predstavnike na više nivoa vlasti.
Više od 500 funkcija biće predmet izbora
Na Opštim izborima 2026. godine biraće se članovi Predsjedništva BiH, predsjednik i potpredsjednici Republike Srpske, poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske, Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, Parlamentu Federacije BiH, kao i kantonalnim skupštinama.
Ukupno će biti popunjavano više od 500 javnih funkcija, zbog čega se očekuje učešće velikog broja političkih stranaka i kandidata iz cijele Bosne i Hercegovine.
CIK podsjetio na pravila: Ko ne može na kandidatske liste za izbore 2026. godine?
