Banjaluka u projektu očuvanja jevrejskog kulturnog nasljeđa

Grad Banjaluka učestvuje u realizaciji projekta “Iskorištavanje zaboravljenog jevrejskog kulturnog nasljeđa u dunavskoj regiji – REDISCOVER” kao partner u okviru međunarodnog konzorcija, čiji nosilac je Opština Segedin (Mađarska). Projekat je podržan kroz Transnacionalni program “Dunav” Evropske unije.

Partner na projektu je Jevrejska opština Banjaluka.

Prva Jevrejska opština u Banjaluci osnovana je 1848. godine. Prve dvije sinagoge osnovane su 1888. i 1892. godine.  Prije Drugog svjetskog rata, Jevrejska opština je brojala preko 500 članova, što je predstavljalo oko sedam odsto tadašnjeg stanovništva Banjaluke. Ova zajednica je igrala značajnu ulogu kao nosilac i promoter ekonomskog i kulturnog razvoja grada.

Nakon rata, nastankom jugoslovenske države i uvođenjem nacionalizacije privatne imovine, jevrejska zajednica biva marginalizovana, što će dovesti do velike emigracije ove zajednice, posebno nakon osnivanja države Izrael 1948. godine.

Danas u Banjaluci živi oko 110 članova jevrejske zajednice koja pokušava da očuva kulturno nasljeđe jevrejske zajednice, tradiciju i običaje Jevreja iz ovog kraja.

Od četiri sinagoge sagrađene u Banjaluci do Drugog svjetskog rata, tri su tokom rata srušene do temelja, dok su ostaci zgrade četvrte sinagoge prenamijenjeni u omladinsko – društveni dom, ali su i oni srušeni u zemljotresu 1969. godine, tako da danas u Banjaluci ne postoje tragovi vjerskih objekata kao najznačijnijeg kulturnog nasljeđa jevrejskog naroda.

Takođe, jevrejsko groblje, koje se nalazilo u naselju Borik, uz pravoslavno groblje, odlukom tadašnjih lokalnih vlasti, dislocirano je 1976. godine na novo groblje na Pobrđu, gdje se danas nalazi zajednička grobnica, uz svega nekoliko individualnih spomenika.

Kao kompenzaciju za nestale spomenike materijalnog kulturnog nasljeđa, Grad Banjaluka dodijelio je zemljište Jevrejskoj opštini na kojem je 2014. godine sagrađen Jevrejski kulturni centar, prvi takve vrste na Balkanu.

U ovom objektu nalazi se i mala sinagoga, koja ima više simboličnu ulogu u smislu održavanja vjerskih obreda, dok cijeli centar predstavlja jedino mjesto na kojem se okuplja jevrejska zajednica, ali i intelektualna elita i umjetnici iz regiona i šire.

U saradnji sa domaćim i međunarodnim institucijama, ovaj Centar prikuplja i čuva istorijske materijale i dokumentaciju o radu i životu Jevreja kroz različite publikacije, edukativne programe, organizaciju kulturnih događaja, kao i obilježavanje vjerskih i društvenih događaja u skladu sa jevrejskom tradicijom.

Nematerijalno kulturno nasljeđe jevrejske zajednice promoviše se kroz održavanje manifestacije “Dani Izraela i jevrejske kulture”, učešće u festivalu Saveza nacionalnih manjina, obilježavanje Međunarodnog dana dječijih prava, niz koncerata, izložbi, naučnih i stručnih predavanja, promocije knjiga i filmova, obilježavanje Dana holokausta, kao i sveobuhvatnim tekućim projektima tzv. „usmene istorije“. Kroz  ove aktivnosti, sve veći broj ljudi upoznaje se sa tradicijom Jevrejskog naroda, te jačaju veze između jevrejske i drugih zajednica

Pored svega nabrojanog, građani Banjaluke i šire, veoma su malo upoznati sa jevrejskom kulturom i tradicijom, a iz te neupućenosti se rađaju mnoge predsrasude.

Da bi se ovakvo stanje prevazišlo, Jevrejska opština realizuje kontinuiran sveobuhvatni projekat usmene istorije pod nazivom “Istina o holokaustu – svjedočenja preživjelih i njihovih potomaka”, s ciljem stvaranja velike kolekcije ličnih sjećanja koja će biti predstavljena na izložbama i kroz edukativne programe.

(Nezavisne)

MILJAN: Primljen zahtjev SNSD-a za ocjenu ustavnosti odluke CIK-a

Ustavni sud BiH primio je danas zahtjev SNSD-a za ocjenu ustavnosti i zakonitosti odluke Centralne izborne komisije (CIK) BiH o odgađanju lokalnih izbora za 15. novembar, rekao je Srni registrar ovog suda Zvonko Mijan. “Zahtjev je danas primljen i protokolisan i dalje će Ustavni sud to raditi prema svojim pravilima”, rekao je Mijan. SNSD je

Na tržištu rada najtraženiji IT i softver inžinjeri

Najtraženija zanimanja na tržištu rada u BiH za visokobrazovna lica i dalje su ona vezana za IT sektor – IT i softver inženjer, a zatim inženjer elektrotehnike, građevinski inženjer, diplomirani farmaceut, te doktor medicine-specijalista, saopšteno je iz Agencije za rad i zapošljavanje BiH. Direktor Agencije Muamer Bandić rekao je da osim ovih zvanja, po broju

Nema izmjena Zakona o VSTS-u zbog opstrukcija

Delegati u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH u dužoj raspravi o radu Tužilaštva BiH konstatovali su da je problem u nepostojanju adekvatne legislative, ali i Zakonu o VSTV-u koji bi se trebao mijenjati. Delegati su primili k znanju izvještaje o radu Tužilaštva BiH za 2017. i 2018. godinu. Mladen Bosić, delegat u Domu naroda BiH,

PROGNOZE STRUČNJAKA: Virus korona vjerovatno stiže po završetku ljeta

Korona virus će se ponovo pojaviti kada se završi ljeto gotovo da su sigurni stručnjaci za zarazne bolesti, ali ne znaju koliko će biti ozbiljna situacija.  Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) ponudila je sumornu hipotezu o tome kako bi narednih nekoliko mjeseci korona virus mogao da izgleda. Dok još uvijek živimo u vrijeme prvog talasa pandemije,

Đokoviću poslije Crne Gore ugrožen i dolazak u Hrvatsku?

Odluka Vlade Hrvatske da ne otvori granicu sa Srbijom dodatno kvari planove Novaku Đokoviću. Nakon što je prethodno to isto uradila Crna Gora, zbog čega je pitanje da li će tamo organizovati jednu od četiri stanice “Adrija tura”, isti problem javio se u Hrvatskoj gdje je planirao da teniski spektakl održi u Zadru. Hrvatski premijer

MIĆIĆ: Mojoj stranci svakodnevno pristupaju novi članovi

Predsjednik Stranke demokratske Srpske Semberija Mićo Mićić organizovao je danas u prostorijama stranke prijem za buduće članove, za još 12 mladih, obrazovanih ljudi, od kojih su neki prvi put u političkom životu, a neki su prešli iz drugih političkih partija. – Veliki broj ljudi, mladih ljudi koji žele dobro našem gradu, da bude još napredniji,