Banjaluka u projektu očuvanja jevrejskog kulturnog nasljeđa

Grad Banjaluka učestvuje u realizaciji projekta “Iskorištavanje zaboravljenog jevrejskog kulturnog nasljeđa u dunavskoj regiji – REDISCOVER” kao partner u okviru međunarodnog konzorcija, čiji nosilac je Opština Segedin (Mađarska). Projekat je podržan kroz Transnacionalni program “Dunav” Evropske unije.

Partner na projektu je Jevrejska opština Banjaluka.

Prva Jevrejska opština u Banjaluci osnovana je 1848. godine. Prve dvije sinagoge osnovane su 1888. i 1892. godine.  Prije Drugog svjetskog rata, Jevrejska opština je brojala preko 500 članova, što je predstavljalo oko sedam odsto tadašnjeg stanovništva Banjaluke. Ova zajednica je igrala značajnu ulogu kao nosilac i promoter ekonomskog i kulturnog razvoja grada.

Nakon rata, nastankom jugoslovenske države i uvođenjem nacionalizacije privatne imovine, jevrejska zajednica biva marginalizovana, što će dovesti do velike emigracije ove zajednice, posebno nakon osnivanja države Izrael 1948. godine.

Danas u Banjaluci živi oko 110 članova jevrejske zajednice koja pokušava da očuva kulturno nasljeđe jevrejske zajednice, tradiciju i običaje Jevreja iz ovog kraja.

Od četiri sinagoge sagrađene u Banjaluci do Drugog svjetskog rata, tri su tokom rata srušene do temelja, dok su ostaci zgrade četvrte sinagoge prenamijenjeni u omladinsko – društveni dom, ali su i oni srušeni u zemljotresu 1969. godine, tako da danas u Banjaluci ne postoje tragovi vjerskih objekata kao najznačijnijeg kulturnog nasljeđa jevrejskog naroda.

Takođe, jevrejsko groblje, koje se nalazilo u naselju Borik, uz pravoslavno groblje, odlukom tadašnjih lokalnih vlasti, dislocirano je 1976. godine na novo groblje na Pobrđu, gdje se danas nalazi zajednička grobnica, uz svega nekoliko individualnih spomenika.

Kao kompenzaciju za nestale spomenike materijalnog kulturnog nasljeđa, Grad Banjaluka dodijelio je zemljište Jevrejskoj opštini na kojem je 2014. godine sagrađen Jevrejski kulturni centar, prvi takve vrste na Balkanu.

U ovom objektu nalazi se i mala sinagoga, koja ima više simboličnu ulogu u smislu održavanja vjerskih obreda, dok cijeli centar predstavlja jedino mjesto na kojem se okuplja jevrejska zajednica, ali i intelektualna elita i umjetnici iz regiona i šire.

U saradnji sa domaćim i međunarodnim institucijama, ovaj Centar prikuplja i čuva istorijske materijale i dokumentaciju o radu i životu Jevreja kroz različite publikacije, edukativne programe, organizaciju kulturnih događaja, kao i obilježavanje vjerskih i društvenih događaja u skladu sa jevrejskom tradicijom.

Nematerijalno kulturno nasljeđe jevrejske zajednice promoviše se kroz održavanje manifestacije “Dani Izraela i jevrejske kulture”, učešće u festivalu Saveza nacionalnih manjina, obilježavanje Međunarodnog dana dječijih prava, niz koncerata, izložbi, naučnih i stručnih predavanja, promocije knjiga i filmova, obilježavanje Dana holokausta, kao i sveobuhvatnim tekućim projektima tzv. „usmene istorije“. Kroz  ove aktivnosti, sve veći broj ljudi upoznaje se sa tradicijom Jevrejskog naroda, te jačaju veze između jevrejske i drugih zajednica

Pored svega nabrojanog, građani Banjaluke i šire, veoma su malo upoznati sa jevrejskom kulturom i tradicijom, a iz te neupućenosti se rađaju mnoge predsrasude.

Da bi se ovakvo stanje prevazišlo, Jevrejska opština realizuje kontinuiran sveobuhvatni projekat usmene istorije pod nazivom “Istina o holokaustu – svjedočenja preživjelih i njihovih potomaka”, s ciljem stvaranja velike kolekcije ličnih sjećanja koja će biti predstavljena na izložbama i kroz edukativne programe.

(Nezavisne)

(FOTO) Maturanti Tehničke škole se oprostili od đačkih klupa

Od školovanja i školskih dana opraštaju se učenici banjalučke Tehničke škole, koji su se večeras okupili u hotelu “Bosna”, gdje će proslaviti kraj jedne i pocetak novih životnih stranica. Maturanti su složni u tome, da će iz školskih klupa ponijeti mnogo uspomena i anegdota i da je srednja škola jedno prelijepo iskustvo, gdje su mnogo

SMRT 12 BANJALUČKIH BEBA Mitrović: Smišljen zločin svjetske birokratije

Smrt 12 banjalučkih beba, koje su stradale 1992. godine zbog nedostatka kiseonika, smišljen je zločin svjetske birokratije koja im nije dozvolila lijek, kaže predsjednik Republičke organizacije porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Nedeljko Mitrović. – Kao da je uzet snajper i gađana sigurna meta. Ujedinjene nacije su zabranom letova iznad BiH praktično učestvovale

Nasip u Česmi padavine dočekao oštećen, mještani gube strpljenje

Na samo 200 metara, betonski nasip u banjalučkom naselju Česma urušen je na čak dva mjesta. Da je ova zaštita popustila pred Vrbanjom prošle sedmice pod vodom bi se našlo oko 150 kuća. Stanovnici ovog naselja uporno upozoravaju da nasip, koji bi trebalo da ih zaštiti, nikada nije kvalitetno urađen i da povremene sanacije tu

TEGELTIJA: Bezočna je laž da sam uhvaćen u bilo kakvoj korupciji

Nakon teksta na portalu Žurnal info da je predsjednik VSTV-a Milan Tegeltija trgovao krivičnim istragama, on je danas demantovao ovu informaciju. Njegovu reakciju prenosimo u cijelosti. Povodom danas objavljenog teksta u online magazinu Žurnal info autora Avde Avdića, radi istinitog informiranja javnosti ističem sljedeće: Potpuna je neistina i zlonamjerna i bezočna laž da sam uhvaćen