Prisvaja li zasluge? Besplatni udžbenici postojali godinama prije Stanivukovića
Besplatni udžbenici u Republici Srpskoj ponovo su u centru pažnje. Premijer Savo Minić je najavio kako će od nove školske godine biti besplatni udžbenici za sve osnovce u Srpskoj.
Nakon ove najave, lider PSS Draško Stanivuković se oglasio na društvenim mrežama tvrdeći da se radi o njegovoj ideji. Međutim, dostupni podaci pokazuju da ovaj program postoji gotovo dvije decenije.
Udžbenici u Srpskoj besplatni od 2007. godine
Program besplatnih udžbenika u Srpskoj uveden je još školske 2007/08. godine, kada je na čelu ministarstva prosvjete bio Anton Kasipović, a os tada pravo na finansiranje imaju učenici prvog i drugog razreda osnovne škole.
U tom periodu Draško Stanivuković, koji tvrdi da je pokretač ove inicijative, imao je 14 godina i još uvijek je pohađao osnovnu školu.
Kako se razvijao program besplatnih udžbenika u Srpskoj
Tokom godina, program besplatnih udžbenika u Srpskoj kontinuirano je širen. Najprije su obuhvaćeni dodatni razredi, a zatim i posebne kategorije učenika.
- Učenici nižih razreda osnovne škole
- Pobjednici republičkih takmičenja
- Djeca iz višečlanih porodica
Od školske 2021/22. godine, besplatni udžbenici obezbjeđuju se za oko 50.000 učenika osnovnih škola.
Šta kažu zvanični podaci
Prema informacijama dostupnim kroz institucije i javne izvore, Vlada Republike Srpske kontinuirano izdvaja sredstva za ovaj program od njegovog početka.
U finansiranje se uključuju i lokalne zajednice
Pored najave o dodatnom proširenju sistema, najavljeno je i uključivanje lokalnih zajednica u finansiranje.
Prema tim planovima:
- Gradovi bi učestvovali sa 30%,
- Opštine sa 20%,
- Nerazvijene opštine ne bi imale obavezu učešća.
Činjenice koje su ključne
Važno je naglasiti da besplatni udžbenici nisu nova mjera, već program koji se razvija od 2007. godine i koji je kroz vrijeme proširen na veliki broj učenika.
Ova činjenica često se izostavlja u javnim raspravama, iako predstavlja ključni dio razumijevanja cijele teme.
Dugoročni institucionalni program
Besplatni udžbenici u Republici Srpskoj predstavljaju dugoročan institucionalni program koji traje skoro dvije decenije. Iako se danas vode rasprave o njegovom porijeklu i razvoju, dostupni podaci jasno pokazuju kada je program započet i kako se razvijao.
