Bespravna sječa šume prednjači u jednom mjestu: Inspektori Srpske pojačali nadzor, izrečene kazne od 328.100 KM
Šume Republike Srpske, dragocjeni prirodni resurs i ekološki kapital, i dalje su na udaru bespravnih sjekača. Iako se vlasti trude da zaštite šumske resurse kroz pojačane kontrole i saradnju sa nadležnim institucijama, broj nepravilnosti i dalje ukazuje na sistemski problem.
U prvoj polovini 2025. godine nastavljena je borba protiv nelegalne sječe, a rezultati nadzora pokazuju da se na terenu svakodnevno bilježe ozbiljna kršenja zakona.
Inspektori oduzeli stotine kubika drveta
Iz Republičke uprave za inspekcijske poslove za Banjaluka.net ističu da je čuvanje šuma u svojini Republike Srpske povjereno JP „Šume Republike Srpske“, kao i nacionalnim parkovima „Kozara“, „Sutjeska“, „Drina“ i „Industrijskim plantažama“. Za privatne šume odgovorni su njihovi vlasnici.
Foto: Pixabay
„Zakonom o šumama je propisano da zaštitu šuma od protivpravnog prisvajanja i drugih nezakonitih radnji obezbjeđuju vlasnici šuma, odnosno kada je riječ o šumama u svojini Republike, to je obaveza JP ‘Šume Republike Srpske’“, naveli su iz Republičke uprave za inspekcijske poslove.
Inspektori su detaljno pojasnili šta obuhvata nadzor i kontrole.
„Poslove čuvanja šuma u svojini Republike obavlja šumar, koji između ostalog ima prava i obaveze da: čuva šumu od bespravnih sječa, krađe drvnih i ostalih šumskih proizvoda; u slučaju sumnje da je izvršena protivpravna radnja, pregleda alat, opremu i prevozna sredstva korišćena u protivpravnoj radnji; obavezan je da evidentira bespravno posječena stabla u propisane obrasce i obilježi ih; da privremeno oduzima nezakonito prisvojene šumske proizvode i sredstva kojim je izvršeno protivpravno prisvajanje; da sačini zapisnik o protivpravnoj radnji, sa neophodnim podacima o izvršenoj radnji i izvršiocima i drugo“, kazali su za Banjaluka.net iz Republičke uprave za inspekcijske poslove.
Tokom redovnih i vanrednih kontrola u ovoj godini u 80 slučajeva oduzeto je 535 kubnih metara drveta, čija se vrijednost procjenjuje na 44.500 KM. U tim slučajevima inspektori su izricali novčane kazne: 3.000 KM za preduzeće ili drugo pravno lice, 500 KM za odgovorno lice u pravnom licu, te 300 KM za fizičko lice.
„Šumski drvni sortimenti su oduzeti na postrojenjima za primarnu preradu drveta i u prometu, jer je kontrolama utvrđeno da isti nisu žigosani, obrojčeni, ili nedostaje prateći otpremni iskazi, što ukazuje na to da je riječ o bespravnoj sječi“, rekli su iz Inspektorata.
Pored toga, nadležnim policijskim upravama i tužilaštvima upućen je značajan broj informacija o sumnji na krivična djela, kako bi se pokrenule dodatne istrage i sankcionisali počinioci.
Više od 900 kontrola i stotine nepravilnosti
Republička šumarska inspekcija je u 2025. godini izvršila ukupno 900 kontrola u oblasti šumarstva, a 339 kontrola je pokazalo nepravilnosti.
„Najčešće nepravilnosti odnosile su se na ispunjenost uslova za izvođenje radova, žigosanost, obrojčenost i snabdjevenost otpremnim iskazom šumskih sortimenata, šumski red, vođenje propisanih evidencija, vršenje tehničkog prijema, posjedovanje glavnog tehnološkog projekta i drugo“, objasnili su iz Inspektorata.
Subjektima kontrole izrečeno je 205 upravnih mjera za otklanjanje nepravilnosti, dok je 275 prekršajnih naloga izdato u ukupnoj vrijednosti od 328.100 KM.
Šume Republike Srpske: Šteta smanjena, ali problem ostaje
Iz Javnog preduzeća „Šume Republike Srpske“ za Banjaluka.net navode da je u prvoj polovini 2025. godine podneseno 284 prijave za šumske štete, od čega 59 krivičnih i 225 prekršajnih.
„Bespravno je posječeno i otuđeno 2.022 m³, bespravno posječeno bez otuđivanja 268 m³, šumska krađa gotovih sortimenata 29 m³, što ukupno iznosi 2.319 m³“, saopštili su iz preduzeća za Banjaluka.net.
Veličina pričinjene štete je za 55 odsto manja od štete u istom periodu prošle godine, što pokazuje da su pojačane kontrole i mjere djelovale, ali problem i dalje nije riješen.
Najveće štete evidentirane su u ŠG „Romanija“ Sokolac – 579 m³, ŠG „Milići“ Milići – 288 m³, ŠG „Banja Luka“ – 170 m³, ŠG „Maglić“ Foča – 145 m³ i ŠG „Jahorina“ Pale – 143 m³, što čini 57 odsto ukupnih šteta na nivou preduzeća u posmatranom periodu.
„Najveći broj šumskih krađa dešava se upravo na područjima gdje je je veća koncentracija stanovništva i velika otvorenost samih odjela, te je na taj način lakši pristup. Bespravna sječa u ovom obimu ne utiče značajnije na ostvarenje planiranog, ali svakako da utiče na šume kao prirodni resurs“, naglasili su iz JP „Šume Republike Srpske“.
Pojačane mjere na terenu
Akcioni plan Vlade Republike Srpske za suzbijanje nelegalnih aktivnosti u šumarstvu provodi se kroz kontinuirane kontrole prometa i pilanskih postrojenja.
„Kontrole se provode nenajavljeno na cijeloj teritoriji Republike Srpske“, naveli su iz „Šuma Republike Srpske“.
Pored inspekcijskog nadzora, pojačan je i rad čuvarskih službi, postavljeni su video-nadzor na kritičnim područjima i rampe na šumskim kamionskim putevima, kako bi se otežalo nelegalno odnošenje drveta.
Uprava preduzeća zadužila je direktore organizacionih dijelova da preduzimaju sve neophodne radnje na suzbijanju bespravnih sječa i otuđenja drvnih sortimenata, te da sankcionišu svako protivpravno ponašanje.
„Protiv radnika za koje je bilo utvrđeno da su učestvovali u nelegalnim aktivnostima, pokrenuti su postupci za utvrđivanje odgovornosti i izrečene disciplinske mjere. Obaveza direktora organizacionih dijelova je da blagovremeno pokreću postupke za utvrđivanje odgovornosti za povredu radne obaveze, kada za to postoje uslovi, ali i podnošenje krivičnih prijava ukoliko u radnjama istih ima elemenata krivičnog djela“, poručili su iz preduzeća za naš portal.
Dugoročna borba za šume
JP „Šume Republike Srpske“ napominje da je kontinuirana saradnja sa inspekcijom, MUP-om i sudskim institucijama ključna za smanjenje bespravnih sječa.
„Štete ove prirode su konstantne i predstavljaju veliki problem na nivou Preduzeća i iz tog razloga, obaveza Preduzeća je da kontinuiranom zajedničkom aktivnošću od strane Preduzeća, Republičke inspekcije i Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, te uz adekvatnu podršku sudskih institucija u smislu bržeg odlučivanja po prijavama, preduzmemo sve nepohodne mjere kako bi se ova negativna pojava smanjila“, zaključili su iz „Šuma Republike Srpske“.
Kao dodatnu zaštitu, u ugovorima o isporuci drvnih sortimenata predviđeno je da će u slučaju pronalaska drveta iz nelegalnih aktivnosti raskinuti saradnju sa kupcem i prekinuti ugovor.
Piše: Neda Vukadin/Banjaluka.net
Oznake: Šume Republike Srpske
