EU traži da članice primaju migrante: Mađari i Slovaci odbili, ali i Poljaci
Evropska komisija zvanično je proglasila Španiju, Italiju, Grčku i Kipar zemljama „pod migracionim pritiskom“ u svom prvom Godišnjem izvještaju o azilu i migracijama. Ova odluka, predstavljena juče, znači da će ove četiri mediteranske zemlje, koje su se prošle godine suočile s „nerazmjernim brojem“ dolazaka migranata, tokom 2026. godine dobiti pomoć od ostatka Unije kroz novi sistem preseljenja tražilaca azila ili finansijskih doprinosa, piše Euronews.
Mehanizam obavezne solidarnosti
Ova procjena predstavlja osnovu za aktivaciju takozvanog Godišnjeg fonda solidarnosti — mehanizma koji određuje ukupan broj tražilaca azila za preseljenje i iznose finansijskih kompenzacija. Iako prijedlog fonda još nije javan, o njemu će raspravljati države članice, koje bi konačnu odluku o obimu i raspodjeli solidarnosti trebalo da donesu do kraja ove godine.
Svaka država članica, osim onih pod pritiskom, moraće da doprinese razmjerno svojoj populaciji i BDP-u. Na raspolaganju su im tri opcije: preseljenje određenog broja tražilaca azila, plaćanje 20.000 evra po osobi koju ne presele ili finansiranje operativne podrške u zemljama koje su najviše opterećene. Zakonom je utvrđen minimalni kapacitet fonda od 30.000 preseljenja i 600 miliona evra finansijskih doprinosa.
Hrvatska među zemljama „u riziku“
Izvještaj Komisije identifikovao je i 12 država „u riziku od migracionog pritiska“, među kojima je i Hrvatska, uz Belgiju, Bugarsku, Njemačku, Estoniju, Irsku, Francusku, Letoniju, Litvaniju, Nizozemsku, Poljsku i Finsku. Od ovih zemalja zahtijeva se da pruže solidarnost, ali će se njihova situacija ponovo procjenjivati kako bi se izbjegle nerazmjerne obaveze.
Pored toga, Hrvatska je svrstana i u treću grupu zemalja koje se suočavaju sa „značajnom migracionom situacijom“, zajedno s Bugarskom, Češkom, Estonijom, Austrijom i Poljskom. Iako i one moraju učestvovati u mehanizmu solidarnosti, mogu zatražiti izuzeće od svojih kvota, koje potom mora potvrditi Komisija i odobriti druge države članice.
Pobuna u istočnom dijelu Unije
Ipak, sistem predviđen Paktom o migracijama i azilu i dalje izaziva otpor pojedinih članica. Mađarski premijer Viktor Orban, poljski Donald Tusk i slovački Robert Fico već su najavili da neće sprovoditi pravila EU-a, jer ne žele da učestvuju ni finansijski ni prihvatom migranata.
„Poljska neće prihvatati migrante prema Migracionom paktu. Niti ćemo plaćati za to“, napisao je Tusk na društvenim mrežama.
Evropski komesar za unutrašnje poslove Magnus Bruner potvrdio je da Budimpešta i Varšava Komisiji nisu čak ni dostavile plan sprovođenja Pakta.
Visoki zvaničnik EU-a izjavio je za Euronews da bi odbijanje doprinosa predstavljalo „kršenje obaveza prema pravu EU-a“, što bi moglo dovesti do postupka zbog povrede prava protiv tih zemalja kada uredba stupi na snagu u junu 2026. godine.
Prema izvještaju Komisije, opšta migraciona situacija u EU-u poboljšala se, s ilegalnim prelascima granica smanjenim za 35% u periodu od jula 2024. do juna 2025. godine.
Uprkos tome, Komisija kao ključne izazove s kojima se Unija i dalje suočava navodi neregularne dolaske, neovlaštena kretanja migranata unutar EU-a te instrumentalizaciju migracija od strane Rusije i Bjelorusije.
Oznake: EU
