Kako Putin podmazuje ratnu mašinu: Biznis cvjeta, a u pomoć pritiču Erdogan, Si Đinping i EU
Foto: Screenshot TASS
Pokušali su čelnici Evropske unije (EU) da zaustave Vladimira Putina brojnim sankcijama, kako ličnim, tako i onima koje ciljaju ruske kompanije i ekonomiju. Uprkos svemu, čini se da njegova “ratna mašina” i dalje funkcioniše, a tajna se krije u dvije stavke – monopolu u gasnoj industriji na teritoriji Evropske unije, i podršci Kine i Turske koje su koje su od početka rata dodatno produbile odnose sa Moskvom.
Činjenica je da su države EU i zapada generalno pokušale da prekinu ekonomske veze sa Rusijom i uvele sankcije koje su imale za cilj da osakate njenu ekonomiju nakon što je izvršila invaziju na Ukrajinu. Međutim, kao jedan od najvažnijih svetskih proizvođača nafte, gasa i sirovina, Rusija ima dugogodišnja i unosna trgovinska partnerstva. Nije lako prekinuti te veze, piše Njujork Tajms.
Mnogim zemljama život bez ruskih sirovina je nevjerovatno težak. Više od dvije trećine ruskog izvoza u vrijednosti prije rata činili su nafta, gas i ključni metali i minerali, koji pomažu u pogonu automobila, grijanju domova i snabdijevanju fabrika širom svijeta.
To je dovelo do frustrirajuće realnosti za zapadne zvaničnike koji su se nadali da će potkopati ratne napore Rusije kažnjavanjem njene ekonomije – vrijednost njenog izvoza je zapravo porasla nakon što je izvršila invaziju na Ukrajinu, čak i u mnogim zemljama koje su preuzele aktivnu ulogu u suprotstavljanju Rusiji.
To omogućava Moskvi da generiše značajne sume novca dok ulazi u svoj deveti mjesec rata, a pokušaji zapadnih zemalja da iskoriste sankcije i druge mere da osakate rusku ekonomiju do sada su imali ograničene efekte.
„Veoma je teško živjeti bez ruskih resursa. Ne postoji zamjena“, rekao je Sergej Aleksašenko, bivši zamjenik ministra finansija Rusije i zamjenik predsjednika njene centralne banke.
Kako se odugovlači rat, i reakcija svijeta na njega dovodi do značajne promjene u međunarodnim trgovinskim tokovima. Hrane fali u mnogim zemljama koje se oslanjaju na pšenicu i druge osnovne proizvode uzgajane van njihovih granica. Cijene goriva i drugih proizvoda porasle su u vrijeme rekordne inflacije.
Ipak, dugotrajne ekonomske veze Rusije sa Evropom postepeno se raskidaju, a novi savezi se formiraju kako se roba preusmjerava u druge zemlje, pokazuju podaci.
Evropska unija, Sjedinjene Države i Velika Britanija uvele su oštre ekonomske kazne Rusiji, sankcionišući stotine bogatih građana i vladinih zvaničnika i u velikoj meri isključivši zemlju iz međunarodnog finansijskog sistema. Takođe su obećali da će prestati da šalju naprednu tehnologiju i zabranili ruskim avio-kompanijama da lete na Zapad.
Odluke globalnih kompanija da zaustave operacije u Rusiji takođe su imale veliki uticaj. Kontejnerski brodovi punjeni stranom robom više ne plove u luku Sankt Peterburg, glavnu tačku veze sa ostatkom svijeta. A inflacija i ekonomska neizvesnost dovode do toga da ruski potrošači smanje kupovinu proizvoda koji se još uvek nalaze na policama prodavnica.
Ali, sankcije ruskoj energetici koja pomaže u pokretanju zapadnih ekonomija sporije stupaju na snagu.
Evropska unija – koja je u velikoj mjeri zavisna od ruske energije i, kao i mnoge zemlje, već se bori sa inflacijom – reagovala je sporije.
Evropa je u avgustu prestala da uvozi ruski ugalj.
Nove zabrane uvoza nafte i naftnih derivata koje će evropski zvaničnici uvesti u narednim mjesecima mogle bi da predstavljaju veliki gubitak za Rusiju. Ali nafta koja napusti Rusiju na okeanskim brodovima vjerovatno će naći put do novih tržišta. Nekoliko zemalja, uključujući Kinu i Tursku, produbilo je svoje odnose sa Rusijom od početka rata.
Naime, Turska je povećala uvoz proizvoda u ovu zemlju za 113 odsto, Kina za 24, dok ga gotovo sve ostale države smanjile za više od 50 odsto.
Takođe, izvoz gasa u Kinu se povećao, ali ima samo jedan postojeći gasovod za Kinu koji može da premesti delić obima u odnosu na gasovode u Evropi. Da bi transportovala gas brodovima, Rusija bi morala da izgradi nova postrojenja za prečišćavanje gasa, što je skup i dugotrajan proces.
Ostaje nejasno i koliko će novca Rusija na zaraditi od ovog partnerstva i prodaje nafte Kini. Kako je potražnja za njenim proizvodima na drugim mjestima opala, Moskva je prinuđena da prodaje svoju naftu Kini po sniženoj stopi.
Uz to, Zapadne zemlje sada pokušavaju da uvedu gornju granicu cijena koja će dodatno ograničiti koliko prihoda Moskva može da zaradi od svakog prodatog barela nafte.
Bankrot samo u slučaju nuklearne katastrofa?
Ipak, ekonomiju ruskog predsednika Vladimira Putina podrška ove dvije države neće moći zauvijek da održava. Priznati ekonomisti predviđaju da bi ona mogla da se uruši u u narednoj godini uz pomoć jačih sankcija.
Aleksandar Gabujev, viši saradnik Karnegijeve zadužbine za međunarodni mir, rekao je da očekuje da će ekonomiju narušiti i to što će obim ruskog izvoza značajno pasti na duži rok kako se Evropa postepeno okreće novim izvorima energije, kao i dalje sankcije, uključujući potencijalnu cijenu nafte kapa, stupi na snagu.
Međutim, sve ovo bi moglo da bude nedovoljno, a potpunu rampu bi mogla da izazove samo potpuna blokada, koju bi izazvalo samo, kako smatraju analitičari, to da Rusija upotrebi nuklearno oružje u Ukrajini.
Hrvat u Njemačkoj na ulici ubio ženu: “Ubio ju je mačetom, sve je bilo puno krvi”
