Međuzvjezdani objekat juri kroz Sunčev sistem nevjerovatnom brzinom
Naučnici su potvrdili otkriće trećeg poznatog međuzvjezdanog objekta koji je ušao u Sunčev sistem. Objekat, koji se trenutno kreće brzinom od 245.000 kilometara na sat, prvi je detektovao sistem za rano upozoravanje na udare asteroida (ATLAS) 1. jula. Sada je i službeno klasifikovan pod imenom 3I/ATLAS, potvrdili su NASA-in Centar za proučavanje objekata bliskih Zemlji i Međunarodna astronomska unija (IAU).
Dolazi iz drugog zvjezdanog sistema
Astronomi vjeruju da 3I/ATLAS dolazi izvan našeg Sunčevog sistema na temelju dvije ključne karakteristike: izuzetno velike brzine i izdužene putanje. Objekat ima ekscentričnost orbite od 6.3, što daleko nadilazi vrijednosti ikad izmjerene za tijela u Sunčevom sistemu– granica za “bijeg” iz gravitacije Sunca je ekscentričnost veća od 1.
To znači da nije gravitacijski vezan za Sunce i da će, nakon što prođe najbližu tačku, ponovno otići u međuzvjezdani prostor.
Tek treći put u istoriji
Prvi potvrđeni međuzvjezdani objekat bio je Oumuamua, otkriven 2017., a drugi komet 2I/Borisov, otkriven 2019. Za razliku od njih, 3I/ATLAS je identificiran i potvrđen kao međuzvjezdani za samo nekoliko dana.
Zasad se ne zna tačno je li riječ o kometi ili asteroidu – službena klasifikacija trenutno glasi “komet”, ali objekat ne pokazuje uobičajene karakteristike kometa poput sjajne kome ili repa. Neki naučnici pretpostavljaju da se radi o 20 kilometara dugačkom asteroidu.
Leti prema Suncu, ali ne prijeti Zemlji
Trenutno se 3I/ATLAS nalazi unutar orbite Jupitera, a perihel – tačku najbližu Suncu – dosegnuće 29. oktobra, i to blizu Marsove orbite. Najbliže Zemlji će proći u decembru, ali ne predstavlja nikakvu prijetnju našem planetu.
Ovakva otkrića su rijetka, ali naučnici smatraju da bi mogla postati učestalija. Prema novim istraživanjima, hiljade sličnih objekata iz zvjezdanih sistema poput Alpha Centaurija možda već putuje rubovima našeg sistema. Neki od njih, iako sitni poput zrnaca pijeska, mogli bi redovno padati u Zemljinu atmosferu, neprimijećeno.
Zahvaljujući novim opservatorijima poput Vera Rubin Observatorija, mogućnost detekcije ovakvih međuzvjezdanih “putnika” sve je veća. Tokom samo 10 sati testnog snimanja, Rubin je otkrio više od 2000 dotad nepoznatih asteroida, što je svojevrsna najava nove ere istraživanja svemira.
