ŠTA SU ZAPRAVO RUSI ISPALILI NA UKRAJINU? Hipersonični projektil ne može presresti nijedan proturaketni sistem
Igor Konašenkov, portparol ruskog ministarstva obrane, u subotu je izjavio kako je Rusija u Ukrajini prvi put koristila hipersonično oružje. Prema njegovim tvrdnjama, rakete “Kinjal” uništile su ukrajinsko vojno skladište u Ivano-Frankivskoj oblasti.
Velike svjetske sile, poput Rusije, Kine i SAD-a, već se neko vrijeme utrkuju u razvoju hipersonične rakete. Riječ je o nevjerojatno brzom raketnom sistemu koji trenutno ne može presresti niti jedan sistem proturaketne obrane.
Hipersonični projektil najčešće putuju pet puta brže od zvuka (oko 6100 km/h što znači da prelaze više od kilometar i pol u sekundi), a neke rakete, poput ruskog balističkog projektila “Kinjal”, navodno mogu postići brzinu Mach 10, odnosno oko 12.300 km/h, i prijeći udaljenost do oko 1930 kilometara.
U ovom trenutku ne postoji operativni sistem proturaketne obrane koji je sposoban presresti hipersonični projektil, zbog čega je trka za razvoj hipersoničnog oružja tako važna.
Ruski sistem”Kinjal” ima dvostruku sposobnost – konvencionalnu i nuklearnu – i zbog toga je svjetska javnost zabrinuta – jer kako je uopšte moguće znati nosi li nadolazeća prijetnja konvencionalne ili nuklearne bojeve glave tereta od 480 kilograma?
Hipersonična raketa je projektil kojim se može manevrisati prije nego što pogodi cilj. One se ne kreću jednostavnom putanjom i stoga ih je teže pratiti i uništiti. Takve rakete počinju se spuštati na nižim visinama od drugih balističkih projektila, što znači da mogu letjeti ispod zona koje pokrivaju radarski sistemi. Osim toga, njihova ultrabrzina protivniku daje puno manje vremena za reakciju.
Osim Rusije, Kine i SAD-a, hipersonično oružje razvija i Indija, a takve rakete u svom arsenalu navodno imaju i Francuska te Japan.
Spomenuti “Kh-47M2 Kinjal”, za koji Rusija tvrdi da ga je koristila u napadu na Ukrajinu, hipersonična je aerobalistička zrak-zemlja raketa s nuklearnom sposobnošću. Može se lansirati iz bombardera Tu-22M3 ili presretača MiG-31K. Zasad nema naznaka da je u ruskom napadu korištena nuklearna raketa, već je izvjesno da je riječ o konvencionalnoj.
“Kinjal” (Kinzhal – što zapravo znači bodež) u službi je od decembra 2017. i jedno je od šest novih ruskih strateških oružja koje je 1. mart 2018. predstavio ruski predsjednik Vladimir Putin. Ovaj hipersonični projektil dizajniran je da pogađa ratne brodove SAD-a i NATO-a koji su prijetnja ruskim strateškim raketnim sistemima. Svrha mu je i prevladavanje svih američkih vazdušnih i proturaketnih obrambenih sistema.
“Kinjal” može pogoditi statične i mobilne mete kao što su nosači aviona. Nekoliko sekundi nakon lansiranja, projektil ubrzava do hipersonične brzine i sposoban je izvoditi manevre u svim fazama leta kako bi izbjegao neprijateljsku proturaketnu obranu.
Do decembra 2018. godine avioni naoružani projektilima “Kinjal” izveli su 89 letova iznad Crnog i Kaspijskog mora. Do februara 2019. izvedeno je više od 380 naleta sa spomenutim projektilom, a oružje je službeno javno predstavljanje imalo tokom međunarodnog takmičenja Aviadarts u avgustu 2019. godine.
Prema pisanju ruske novinske agencije TASS, prvo lansiranje “Kinjala” obavljeno je na Arktiku sredinom novembra 2019. U junu 2021. avion MiG-31K sa spomenutom raketom raspoređen je u zračnu bazu Hmeimim u istočnoj Siriji. Dana 19. februara, ruske vazdušne snage navodno su upravo iz baze Hmeimim izvele simulirane napade koristeći hipersonične balističke rakete iznad Sredozemnoga mora.
(N.S)
