Sterijino pozorje na Teatar festu “Petar Kočić”
Foto: Dejan Rakita
U okviru ovogodišnjeg izdanja Teatar festa „Petar Kočić“ u Narodnom pozorištu Republike Srpske održana je promocija časopisa „Scena“ i drugih izdanja, Sterijinog pozorja iz Novog Sada.
O ovom značajnom stručnom izdanju govorili su Miroslav Radonjić, direktor Sterijinog pozorja i Ruža Perunović, urednik Centra za izdavačku djelatnost Sterijinog pozorja. Časopis „Scena“ već decenijama prati i dokumentuje savremene pozorišne tokove, kritički promišlja društvene promjene i njeguje teorijski i esejistički pristup umjetnosti teatra.
Sterijino pozorje, ove godine proslavlja svoj sedamdeseti jubilej. Takođe, još jedan jubilej vezan je za pozorje, a to je časopis “Scena” koji izlazi u kontinuitetu šezdeset godina. –„Godišnjak pozorišta Srbije je zaista jedna dragocena i jedinstvena publikacija na ovim prostorima, nekada je to izlazilo kao godišnjak pozorišta Jugoslavije, pa onda kako se zemlja manjala, tako je i godišnjak menjao svoja imena. Ali imamo jedan deo koji smo dodali ove godine, u dogovoru sa Nenadom Novakovićem, a tu ideju smo izložili našem ministarstvu i naišli na podršku. U godišnjaku Srbije se od ove godine objavljuju i podaci i informacije i o pozorištima iz regiona koji igraju predstave na srpskom jeziku. Tako da u godišnjaku postoje podaci i o pozorištima iz Republike Srpske, to jeste iz Banje Luke, Prijedora i Bijeljine. Mislim da ova publikacija jeste dragocena pogotovo nekim budućim istražiocima istorije pozorišta na ovim prostorima jer se u njemu nalaze svi relevantni podaci o pozorišnim kućama u našoj zemlji, o akademijama, o dva pozorišna muzeja, kao i o festivalima koji se odigravaju u Srbiji. Između ostalog, tu se nalaze i informacije o premijernom izvođenju predstava u pojedinim pozorišnim kućama, reprizama, broju publike, broju izvedenih predstava, zatim zaposlenim u tim pozorišnim kućama. Kod dela o festivalima, između ostalog je i Teatar fest zastupljen. Svi ti podaci nisu samo statistički nego oni suštinski otkrivaju delatnost pozorišta, njihovu repertoarsku politiku, strukturu zaposlenih, što nam otkriva kako suštinu pozorišta tako i probleme sa kojima se ono suočava” rekao je Miroslav Radonjića.
Nakon izlaganja o Godišnjaku, direktor Sterijinog pozorja se osvrnuo i na knjigu Nebojše Bradića, “Ptica na gozbi”.
“Izdavačka delatnost Sterijinog pozorja je pre svega fokusirana na objavljivanju naučnih radova, međutim takođe postoje one knjige koje nemaju te naučne ambicije i koje su pisane jednim stilom koji je prijemčiv. To su knjige koje se lakše čitaju ali koje su takođe podjednako važne za naše upoznavanje sa pozorištem. Jedna od takvih knjiga je i “Ptica na gozbi” autora Nebojše Bradića. Ona je sastavljena od većeg broja eseja, koje je objavljivao najviše u magazinu “Politika” ali i u časopisima “Scena”, “Teatron” i slično. Nekoliko tekstova je i specijalno napisano za ovu knjigu. Podijeljeni su u ukupno dvanaest poglavlja. Na Samom početku, u prvom poglavlju koje je naslovljeno “Beleške reditelja” ima jedan tekst gde autor podseća na svoje početke. U ovoj knjizi mnogo je zanimljivih tema, ovo jesu eseji ali je žanrovski šaroliko. Tu su I neki tekstovi koje možemo nazvati filozofskim, a pri samom kraju knjige su beleške o nerežiranim delima, gde on pravi eksplikacije za određena dela koje nije režirao. Ovo je knjiga koja može da se čita i sa početka i sa kraja” navodi Radonjić.
Publiku su upoznali i sa Katalogom izložbe 18. pozorišnog plakata i kataloškog oblikovanja, te podsjetili na važnost štampanja plakata i programskih knjižica za kulturu i identitet pozorišta. Među nagrađivanim plakatima se našao i plakat Narodnog pozorišta Republike Srpske, za predstavu “Ivanov”, autorke Andree Aleksić.
Prisutnima se obratila i Ruža Perunović, urednica za izdavačku djelatnost Sterijinog pozorja, koja je predstavila časopis “Scena” kao i knjige “ Smeh i suze u raljama istorije” Ljiljane Pešikan Ljuštanović i “Smisao drame” Zorana Đerića.
“Časopis “Scena” je časopis za pozorišnu umetnost sa tradicijom dugom šezdeset godina i mi smo zaista ponosni na tu tradiciju i trudimo se da delujemo u skladu sa njom ali i u skladu sa sadašnjim pozorišnim trenutkom. U martu 1965. godine je zašao prvi broj časopisa “Scena”. Nešto ću više reći o drugom broju časopisa u kojem su izdati značajni intervjui, kao na primer sa selektorkom pozorja Anom Tasić. Osim toga tu su naši tekstovi koji se odnose na teoriju, istoriju, pratimo sve festivale te je objavljen i jedan izuzetno važan temat posvećen Igoru Bojoviću i njegovom celokupnom opusu. Naravno uvek dajemo i prikaze knjiga i svaki broj završavamo sa savremenim dramskim tekstom, ovaj put je to tekst Uroša Šupića, pobednički tekst na našem konkurusu” ističe Perunović.
Perunović je predstavila i knjige iz stručne literature izdate ove godine.
“Naredne dve knjige su značajne jer su stručno-naučna literatura. Prva knjiga je “Smeh i suze u raljama istorije” Ljiljane Pešikan. U pitanju je knjiga koja sadrži šest studija, šest eseja koji su poređani hronološkim redom i u kojima autorka ispituje zapravo odnos pozorišta i odnos drame prema kulturnoj i političkoj istoriji. Samim Tim ona ispituje I odnos pojedinca prema društvenom trenutku u kojem se zatekao. Ovi eseji govore o Stevanu Sremcu, Borislavu Mihajlović Mihizu. Dušanu Kovačeviću, pa zaključno sa Majom Pelević. Samo kada spomenemo ova imena mi vidimo da su njena interesovanja i tumačenja zaista raznovrsna i vremenski i žanrovski. Tu imamo i knjigu Zorana Đerića, poslednju knjigu koju je profesor napisao. Zorana znamo kao pisca, pesnika, teatrologa, femologa, profesora, kolegu, čoveka koji je bio urednik časopisa “Scena” i čoveka koji je jedno vreme bio zaposlen na Sterijinom pozorju. Ova knjiga koja nosi naziv “Smisao drame” izašla je u našoj ediciji sinteze i opet obuhvata jedan izuzetno dug vremenski period, od početka devetnaestog veka pa do naših dana, u kojima se tumači sve ono što čini pozorišnu umetnost, ali ne samo u onim aspektima na koje prvo pomislimo a to su režija, gluma, dramaturgija nego i onim drugim stvarima koje često zaboravljamo a malopre smo ih spomenuli, a to su smisao i potreba plakata. Prvi i najvažniji dio knjige nosi naziv “smisao drame” i u njemu se Đeriž bavio smisliom dramskog teksta od Joce Savića, Joakima Vujića, Atanasija Nikolića, tumačio Sterijinu dramu pomirenija, govorio o dramama Laze Telečkog, o dramatizacijama dela Ive Andrića na Sterijinom pozorju, o dramama Danila Kiša. Vidimo da ova knjiga zaista predstavlja širok pristup fenomenu pozorišta. Moram još da istaknem da ovi eseji Zorana Đerića predstavljaju i podlogu i poziv za neka dalja istraživanja” riječi su Perunović.
Ovom prilikom učesnici su istakli ulogu i značaj pozorišne periodike u kulturnom prostoru. Časopis u svakom broju donosi najnovije domaće i strane tekstove, kritike, intervjue i analize, pružajući čitaocima uvid u aktuelna dešavanja u svijetu pozorišta.
Časopis “Scena” posebno je interesantan ljubiteljima pozorišta, studentima, teoretičarima i novinarima, jer je ovo jedinstvena prilika da se kroz diskusiji ukaže na značajnu ulogu pozorišne periodike u savremenom društvu.
Pozorišna kritika je ključna za razvoj i očuvanje pozorišta kao umjetničke forme. Ona ne samo da ocjenjuje predstave, već i oblikuje javni diskurs, čuva kulturnu baštinu i podstiče umjetnički napredak.
Marina Majkić Miletić
Oznake: Sterijino pozorje
