“Vratite nam dejtonski Ustav BiH, da ne bismo morali otići iz nje”
Posmatrajući dešavanja koja su pratila nekoliko posljednjih izbornih ciklusa u Republici Srpskoj, moglo bi se reći da odavno nismo svjedočili mirnijoj predizbornoj kampanji i turbulentnijem postizbornom periodu.
Izuzmemo li aferu u vezi s navodnim milionima na bankovnom računu kandidata opozicije Jelene Trivić za potrebe kampanje i sporadična hapšenja pojedinih funkcionera partije koja je u koaliciji s vladajućim SNSD-om, u predizbornom periodu gotovo da se ništa nije ni dogodilo. Drama je počela u izbornoj noći, kada je opozicija, s ciljem stvaranja slike o ubjedljivoj pobjedi i davanja povoda kasnijim pričama o izbornoj krađi, proglasila pobjedu i sa svojim pristalicama slavila na gradskom trgu. Isto to, samo na drugoj lokaciji, uradio je i SNSD, a sve to dovelo je do odluke CIK BiH da se glasovi za predsjednika Republike Srpske broje ponovo, iako još zvanični rezultati nisu ni objavljeni.
U danima koji su uslijedili zbog odluka CIK BiH nastala je šarada od države i demokratije s epilogom vraćanja u fokus priča koje su završile na, tzv. narodnom proglasu izrečenom na velikom mitingu SNSD-a – “Vratite nam Ustav BiH, da ne bismo morali otići iz nje”. To što je lider SNSD-a svoje ime izjednačio sa strankom, u ovakvim okolnostima pokazalo se kao dobro, jer u situaciji kada raste podrška partiji u namjerama da očuva volju građana iskazanu na izborima i namjeru da sačuva integritet Srpske, raste i njegova lična, a samim tim i podrška naroda ovakvoj ideji.
Sve i da se ranije ideja o nezavisnosti Republike Srpske javljala kao trik, siguran put za buđenje emocija kod građana i time sticanja ugleda velikih, hrabrih političara, patriota sada, pod uticajem takve podrške, može da bude polazna tačka nekih budućih procesa.
Takođe, važna poruka koja je poslata, a zbog koje je miting i organizovan, jeste i to da ukoliko su SNSD i koalicioni partneri sposobni da mobilišu članstvo i pokrenu masu da zarad očuvanja svoje volje i odbrane svog glasa dođu na miting u Banjaluku iz svih dijelova Republike Srpske, znači da imaju kapacitet i snagu da bez bilo kakvih malverzacija na izborima izglasaju svog kandidata. Istina, dobar dio prisutnih došao je da bi potvrdio svoj “sigurni glas”. Organizovan je i prevoz iz svih krajeva, predsjednici gradskih, opštinskih i mjesnih odbora pozivali su na dolazak, ali pri svakoj osudi takvog privlačenja građana treba poći od toga da je bio i veliki broj onih koji na skup nisu “natjerani”. Takođe, treba uzeti u obzir da su iste metode korištene i za skupove u organizaciji opozicije, te da zbog svega toga nema smisla posljednje skupove upoređivati s nekim održanim prije 30 godina.
Iako je pitanje koliko bi građana stajalo na Trgu Krajine na sva tri skupa da nisu korišteni svi navedeni resursi, SNSD-u i koalicionim partnerima, ipak, treba odati priznanje, jer i s utakmicom manje ima neupitnu prednost nad opozicijom.
Pored toga što je, ako skupove vlasti i opozicije posmatramo kao trenutni omjer snaga, vidljiva razlika u broju pristalica koje podržavaju jednu od političkih opcija, važno je napomenuti da su i na jednom i na druga dva skupa bili prisutni sigurni glasovi. Razlika u korist vladajuće koalicije, što je možda iznenadilo i sam SNSD, pored procenta koji je postavio razliku na izborima, je onaj procenat koji se za takvu podršku odlučio nakon izbora.
Iz svega toga, a zbog ponašanja opozicije nakon izbora, nije teško zaključiti da je podrška njihovom protivkandidatu sada i veća nego što je bila na dan održavanja izbora.
Dugo se već pred izbore kod nas poteže priča o naklonosti Zapadu jednih i drugima kao ruskim ljudima, promoterima srpstva i srpskih interesa. Akteri su, više-manje, ostali isti, ali vremenom su zamijenili uloge. Oni koji su do prije nekoliko godina s ponosom isticali zastave s likom Draže Mihailovića, pokazujući na taj način svoje jasno opredjeljenje, danas učestvuju u nečemu što se može nazvati udarom na isto to čemu se nekada, valjda, težili. Sa druge strane, oni koji su na vlast došli kao favoriti Zapada, zbog svog stava o toj nekoj našoj državi po njihovoj mjeri, danas su najglasniji u borbi za očuvanje onoga što je još srpsko u njoj ostalo.
Bez obzira na želje i težnje cijele srpske nacije o samostalnoj Republici Srpskoj, bez obzira na manje ili više pogodnu situaciju, treba biti oprezan s takvim obećanjima, a pogotovo potezima koje vode u tom smjeru. Ne treba biti naivan pa povjerovati da toga nije svjestan ni onaj koji je sve češće pominje, ali takođe treba imati u vidu i trenutnu situaciju u kojoj bi za tako nešto postojala realna opravdanost. Koliko god komično bilo, možda je to najbolje opisao režiser Kusturica: “Dalje nećete moći”.
(Nevena Stanojević)
