Kosti stare skoro 6.000 godina otkrivaju jezivu istinu o ljudima koji su tada živjeli
Foto: IPHES-CERCA
Ljudi koji su živjeli na Iberijskom poluostrvu tokom kasnog neolita možda su jeli svoje susjede u jednom mračnom i jezivom činu društvenog nasilja, otkrivaju novi dokazi.
Najmanje 11 osoba – uključujući djecu i adolescente – izgleda da su bili odrani, očišćeni od mesa, raskomadani, kuvani i pojedeni od strane drugih ljudi, sudeći po tragovima na kostima starim između 5.709 i 5.573 godina, pronađenim u pećini El Mirador u planinskom lancu Sierra de Atapuerca, Španija, piše Science Alert, prenosi Telegraf.
Još zanimljivije, dokazi ukazuju na to da se sav taj kanibalizam odigrao otprilike u isto vrijeme, u jednom, vjerovatno izolovanom incidentu. To sugeriše da ljudi koji su tada živjeli na tom području nisu bili običajni kanibali, već da su se upustili u tu praksu iz vanrednih razloga, poput lokalnog sukoba između klanova.
“U ovoj studiji imamo novi slučaj kanibalizma na lokalitetima Atapuerka”, kaže paleoekološkinja Palmira Saladi iz Katalonskog instituta za ljudsku paleoekologiju i društvenu evoluciju (IPHES) u Španiji.
“Kanibalizamje jedno od najsloženijih ponašanja za tumačenje, zbog urođene teškoće u razumijevanju čina u kojem ljudi jedu druge ljude. Štaviše, u mnogim slučajevima nemamo sve potrebne dokaze da ga povežemo s određenim kontekstom ponašanja. Konačno, društvene predrasude ga gotovo uvijek tumače kao čin varvarstva.“
Čini se da je drevna istorija čovječanstva isprepletana tragovima kanibalizma tokom milenijuma, pri čemu se praksa pojavljuje u više slučajeva čak i samo na Iberijskom poluostrvu.
Postoji mnogo razloga zbog kojih su naši preci mogli praktikovati kanibalizam – od potrebe za hranom do pogrebnog rituala transumpcije – uvođenja pokojnika u tijela živih kako bi se simbolično održao njihov život.
Saladi i njene kolege dokumentovale su neobičan slučaj kanibalizma analizirajući 650 pojedinačnih fragmenata ljudskih kostiju iz pećine El Mirador, koji su pokazivali znake tzv. obrade nakon smrti – namjernog mijenjanja.
Ti znaci uključuju “pot-polishing”, zaglađivanje krajeva kostiju koje nastaje kada se bacaju u lonac za kuvanje; promjenu boje povezanu sa kremacijom; i tragove rezanja na 132 kosti, u skladu sa “odstranjivanjem mesa, skidanjem kože, razdvajanjem zglobova, raskomadavanjem i vađenjem unutrašnjih organa”, navode istraživači.
Neke kosti su pokazivale i promjene poznate kao ljuštenje. Način na koji do ljuštenja dolazi je predmet rasprave među naučnicima, ali jedan od mogućih mehanizama jeste ujed – tragovi zuba. Neki od ostataka, kažu istraživači, imaju prilično jasne znakove da su ih glodali ljudski zubi.
Još intrigantnije, radiokarbonsko datiranje pokazalo je da su svi pojedeni ljudi umrli otprilike u isto vrijeme i da su zaklani i pojedeni u jednom događaju, koji je možda trajao nekoliko dana. Analiza odnosa izotopa stroncijuma u kostima pokazala je da su sve žrtve bile lokalnog porijekla.
“Ovo nije bila pogrebna tradicija niti odgovor na ekstremnu glad“, kaže evolucionarni antropolog i kvartarni arheolog Francesk Marginedas iz IPHES-a. “Dokazi ukazuju na nasilan incident, s obzirom na to koliko se brzo sve odigralo – moguće kao rezultat sukoba između susednih zemljoradničkih zajednica.”
Nikada nećemo sa sigurnošću znati šta je dovelo do užasnog gozbenja ljudskim mesom u El Miradoru pre oko 5.700 godina, ali dokazi ukazuju na ekstremnu demonstraciju u svrhu društvene kontrole, navode istraživači.
“Sukobi i razvoj strategija za njihovo upravljanje i sprečavanje dio su ljudske prirode“, kaže arheozoolog Antonio Rodrigez-Idalgo iz IPHES-a. “Etnografski i arheološki zapisi pokazuju da čak i u manje slojevitim i malim društvima mogu doći do nasilnih epizoda u kojima su neprijatelji mogli biti pojedeni kao oblik konačnog eliminisanja.“
Sve veći broj dokaza ukazuje na široko rasprostranjeno nasilje između grupa na Iberijskom poluostrvu tokom neolita – vjerovatno zbog teritorijalnih sporova, borbe za resurse i pritiska stanovništva kako je sve više ljudi migriralo u taj region.
Zaklane kosti sugerišu da je kanibalizam bio dio tog pejzaža nasilja, ekstremno oruđe u većem arsenalu korišćenom da se potpuno pokore protivnici.
Takođe, ovaj slučaj daje i nijansiranije razumijevanje kanibalizma tokom ljudske istorije.
“Ponavljanje ovih praksi u različitim trenucima novije praistorije čini El Mirador ključnim lokalitetom za razumijevanje praistorijskog ljudskog kanibalizma i njegovog odnosa prema smrti, kao i mogućih ritualnih ili kulturnih tumačenja ljudskog tijela u okviru pogleda na svijet tih zajednica“, kaže Saladi.
Oznake: kanibalizam
Poslije 23 dana: Pjevačica Mina Kostić izašla iz bolnice, izgovorila samo dvije riječi
“Beer and food fest” stiže u Banjaluku: Deset dana zabave za cijelu porodicu uz besplatan ulaz
