Politiko: Južna Evropa više ne može smisliti turiste
Foto: Pixabay
Stanovnicima Rima, Barselone i Atine dojadili su turisti, piše Politiko. Pandemija kovida-19 mnogima je na jugu Evrope pružila dobrodošao predah od gomile putnika koji dolaze, problematični turisti ponovno im idu na živce. I to do te mjere da su mještani i aktivisti izašli na ulice u raznim gradovima širom Španije, Italije, Portugala i Grčke, a neki su bili naoružani vodenim pištoljima i naljepnicama koje su iritantnim posjetiocima govorile da idu kući.
Demonstranti kažu da pretjerani turizam podiže cijene stanova, ubrzava gentrifikaciju i čini ionako nedovoljne količine vode još oskudnijim. U sušom pogođenim urbanim sredinama poput Barselone, turisti troše znatno više vode od prosječnog stanovnika. Na isušenoj Siciliji brojni gradovi počeli su odbijati turiste zbog nestašice vode.
Turizam je ključ privrede za jug Evrope, naročito za Hrvatsku
Vlade su, s druge strane, nesklone sprovođenju trajnih mjera. Za mnoge zemlje EU, posebno one u južnoj Evropi, turizam je ključni stub privrede te čini 11,3 posto BDP-a za Hrvatsku, a između šest i osam posto za Portugal, Grčku, Španiju i Italiju, pokazuje analiza Allianza, prenosi Index.
Nakon što je pandemija gotovo zaustavila turizam na dvije godine, ljudi željni putovanja krenuli su u takozvani “osvetnički turizam”, uživajući u putovanjima koja su propustili.
Dijelom zbog turizma, Španija, Portugal i Grčka, koje su dugo zaostajale među velikim evropskim privredama, nadmašile su ostatak EU 2023. Dok je BDP širom bloka porastao za 0,5 posto, privreda Portugala, Grčke i Španije zabilježila je rast stope iznad dva posto.
“Ono što vidimo u medijima je ono što smo počeli viđati i prije pandemije”, izjavila je za Politico Sandra Carvão, direktorica istraživanja tržišta i konkurentnosti u UN-ovoj agenciji za turizam. “Već tada smo vidjeli pokret i proteste protiv turizma u destinacijama i vidimo da se vraćaju”, rekla je.
Rastu temperature, ljudi su sve nervozniji
Krajem jula, oko 20.000 aktivista protiv turizma okupilo se u Palma de Majorci, tražeći promjenu modela turizma za koji kažu da šteti Balearskim ostrvima, čija su tri glavna ostrva Majorka, Menorka i Ibica. Godine 2023. ukupan broj turista na ostrvima popeo se na 14,4 miliona, što je neodrživ broj za ostrva koji tokom cijele godine imaju oko 1,2 miliona stanovnika.
U Barseloni su aktivisti vodenim pištoljima prskali strane posjetioce na manjem prosvjedu. Španjolski ministar turizma osudio je akciju, rekavši da ona ne predstavlja kulturu gostoprimstva u zemlji.
Na ulicama i javnim prostorima diljem Španjolske, naljepnice i grafiti koji upućuju na “guiris”, blago pogrdni kolokvijalni izraz za turiste koji imaju problema s poštovanjem lokalnih zakona i kulture.
Slični protesti protiv turizma održani su ovog ljeta u gradovima širom Španije, uključujući Madrid, Malagu, Granadu i Alikante. Izvan Španije, turistička žarišta poput Portugala, Italije i Grčke takođe bilježe proteste.
Zabrana selfija neće riješiti problem
Gradovi se bore protiv pretjeranog turizma kaznama, naknadama i zabranama, pri čemu uspjeh varira.
Neki su uveli manja pravila kako bi odvratili turiste: nema selfija u područjima italijanskog grada Portofina, nema sjedenja na španskim stepenicama u Rimu, nema velikih kruzera u Dubrovniku ili grčkom Santoriniju i nema japanki u Činkve Tereu.
U Veneciji su vlasti uvele simboličnu ulaznicu od pet evra kako bi ograničile broj turista. Mjera se, međutim, izjalovila, umjesto da je podstaknula dalje proteste mještana koji su tvrdili da je grad pretvoren u cirkus.
Zabrana najma stanova turistima u Barseloni
Neki su najavili značajnije poteze: gradonačelnik Barselone najavio je u junu da će grad ukinuti kratkoročno iznajmljivanje stanova turistima do 2028, čime želi izbjeći jednu od najgorih nestašica stambenog prostora u Evropi. U protekloj deceniji Kanarska ostrva su, uz Berlin i Lisabon, odobrili slične mjere.
Prema Carvão, uspješna turistička strategija treba se koncentrisati na ravnotežu ekonomskog, društvenog i uticaja na okolinu te mora uzeti u obzir nivo potražnje kao i kapacitet destinacije (u smislu veličine grada, infrastrukture ili resursa).
Carvão je navela Amsterdam kao primjer grada na dobrom putu da turizam stavi pod kontrolu.
Grad, koji je stekao reputaciju evropske prijestolnce zabava, zabranio je pušenje trave u svojoj četvrti crvenih svjetiljki i pokrenuo kampanju usmjerenu na mlade razularene Britance, kojom im se poručuje da nisu dobrodošli. Nedavno je najavio i zabranu izgradnje novih hotela.
Za razliku od drugih destinacija koje suzbijaju broj dolazaka, neki odabiru drugačiji pristup: Kopenhagen nudi nagrade za podsticanje klimatski prihvatljivog ponašanja turista. Oni koji voze bicikl, voze se javnim prevozom ili sakupljaju smeće po gradu mogu zaraditi bilo šta, od besplatne šalice kave do besplatnog ulaza u muzej.
“Strategija treba biti spoj tri aspekta. Potrebni su vam podaci o kretanju, vlast koja aktivno slušan stanovnika, a treće je kombinacija različitih politika”, rekao je Carvão.
Oznake: Južna Evropa, turizam
